Loluwari Média (Díli) – Komandante Munisípiu Díli (KMD), Superintendente Xefe Polísia, Orlando Gomes, hatete, problema sempre mosu iha atea juridiku postu administrativu Cristo Rei, tanba nia fukun iha atu autoridade lokal no Autoridade seguransa buka meius hodi rejolve problema sira ne’e.
“Ha’u husu ba lider no responsavel ba suku Becora atu servisu hamutuk ho autoridade seguransa Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) atu ita bele kria amizade paz no estabilidade iha ita-nía rain.” Dehan, KMD, Superintendente Xefe Polísia, Orlando Gomes, ba komunidade sira iha eskuadra Cristo Rei hafoin dialogu ho komunidade sira iha Bekora, Dili, kuarta (16/07).

Gomes, hatete, jovens sira moris ikus ne’e la sente saida mak joven sira uluk sente ho ida agora ne’e atu valoriza ukun rasik an ida ne’e presiza lideransa no autoridade lokal servisu hamutuk ho PNTL atu bele kria paz no estabilidade.
“Ita moris iha ukun rasik an, ita rasik la valoriza, ita nia ukun rasik an no ita rasik mak dezvaloriza ita nia ukun rasik an. Ita lahatene katak, ita nia ema barak mak lakon sira nia vida ba rai ida ne’e sakrifíka no dedikasaun ba rai ida ne’e atu hetan nia independénsia. Ohin loron imi joven sira moris diak maibé oinsa imi atu goza rai ida ne’e tenke kria paz no estabilidade.”
Autoridade seguransa, husu ba joven sira atu kontribui ba paz no estabilidade iha rai doben Timor-Leste ida ne’e labele hanoin mak kria probelma, no inan-aman mos lakohi kontrola nia oan sira no husik abandona atu sira ransu livre hodi halo probelma iha fatin-fatin.
“Dalaruma ita inan-aman, mak la kontrola ita nia oan sira, sira fo livre hodi ba hemu tua, gas motor, provoka ema, no tuda ema nia sasan iha tempu kalan no madrugada. Tanba ne’e ha’u husu ba inan-aman atu kontrola oan sira nia deskansa kalan.”

Direitór Ezekutivu Asia Justice And Rights (AJAR), José Luís de Oliveira, afirma, Timor-Leste hetan nia independensia la’os buat hotu nabilan, maibé sei iha buat barak mak la’o la los no injustisa sei iha.
“Dala barak problema ne’e mosu la’os liuhusi joven sira dala ruma iha fukun ruma, maibé importante mak ita tenke tau interese ba nasaun no estadu as, bainhira ita kontinua nafatin la hanoin interese nasaun interese estadu hanesan dezvaloriza mak ita sei laiha paz no estabilidade.”
Agora presiza atu lori rai ne’e ba oin. Maibé buat ne’ebé mak konflitu violensia ne’ebé mak iha ne’e presiza tuur hamutuk atu rejolve ho ulun malirin. Nia argumenta.
“Klaru injustisa no diskriminasaun sempre iha, dala barak ida ne’e mak hun husi problema sira, maske ita iha problema barak maibé ita sempre hatudu imajen diak katak Timor mos bele.”
Administrador postu administrativu Cristo Rei, Fernando de Araujo, hatete, nu’udar autoridade husu ba joven sira hatudu hahalok ne’ebé diak no kria paz no estabilidade tanba ne’e mak administrador husu ba kada xefe aldeia sira bolu joven sira ba tuir dialogu ne’e importante tebes.

“Husu ba joven sira husi ohin ba oin depois de ida ne’e sai ba ita halo kedas servisu ruma ne’ebé mak orienta ba malu, liliu husu ba xefe suku na’in 3 hanesan xefe suku Bidau, Kuluhun no Becora inklui mos xefe aldeia na’in 3 no mos inan -aman sira tau atensaun ba sira nia oan no joven sira iha kada suku no aldeia hanorin sira no eduka sira, atu nune’e labele kria problema ba malu no bainhira oan sira sai uma kalan inan-aman sira tenke bandu.”
Komandante Eskuadra Cristo Rei, Inspetór Xefe Polísia, Paulino de Carvalho, relata, total populasaun postu administrativu Cristo Rei hamutuk 7.898 habitantes postu administrativu Cristo Rei, iha suku 8 ne’ebé ho situasaun sira agora oinsa kria paz no estabilidade ba rai doben Timor-Leste.
“Ha’u husu ba lider Komunitariu sira hotu atu servisu hamutuk ho joven sira atu kria paz no estabilidade ba ita nia ukun an ida ne’e haluha imi nia pasadu hakuak dezenvolvimentu.”
Jornalista : Chay Risky

