Movimentu Juventude Ossu halo konferensia imprensa hodi kontesta desizaun Ministériu Edukasaun ne'ebé taka eskola Parelelu iha Olocassa Ossu Uaguia.Foto (Aniceto)

Loluwari Media (Díli) – Estudante sira husi suku neen hamutuk nain 187 sai vítima ba desizaun Ministériu Edukasaun ne’ebé taka Eskola Sekundariu Paralelo Olocassa Ossu Uaguia Munisípiu Vikeke ne’ebé lahó ho desizaun fundamentu.

Porta-voz Movimentu Joventude Ossu, Frenky Erjon hatete,edukasaun nu’udar setor ida ne’ebe atu produs rekursus umanus husi baze to’o Nasionál  hodi garante sustentabilidade ba prosesu konstrusaun estadu nian.

“Estabelesimentu klase paralela Olocassa Ossu Uaguia ne’e tulun tebes estudantes iha Suku neen, sira ne’ebé atu tama iha Ensinu Sekundaria bele lori ona Edukasaun ba hakbesik iha baze” Dehan Porta-voz Movimentu Joventude Ossu, Frenky Erjom, Iha jardim 5 de maio, Kinta (15/01)

Tanba durante estudante sira husi Suku neen atu assesu edukasaun iha nivel Ensinu Sekundaria tenke mai hotu ossu villa maibé ho distánsia ne’ebé dook iha tempu udan tenke hakur mota sai risku ba estudante sira-nia vida no afeta ba estudantes no prossesu aprendizajen.

Porta-voz hatutan, liu-husi dekretu lei nó 33/2023, 31 de Maio kona-ba estabelesimentu Ensino Sekundaria, liu-husi Ministeiro Edukasaun iha VIII governu Konstituisionál estabelese klasse paralela Olocassa Uaguia.

Ho bjetivu mak atu lori edukasaun ne’ebe hakbesik aan ba povu atu asesu hanesan ho ema hotu depois de Timor restaura independensia iha 2002 povu Suku neen iha mota sorin hanesan; Uaguia, Ossorua, Uabobo, uaibobo, Builo, Nahareka la assesu edukasaun iha nivel sekundaria.

Estudante ne’ebé hahú assesu Estudu iha 2023 hamutuk 59, iha 2024 estudantes 40 pessoas no 10 ano estudantes 99 pessoas, mai iha 2025 estudantes 48, ho total estudante 187 pessoas.

Entretantu, eskola Ensinu Sekundariu Paralelo Ossu Uaguia ajuda tebes ba Suku neen ne’ebe estabelese iha Ossu tanba edukasaun bele hakbesik ona ba baze.

Maibé infelizmente ho politika IX governu nian liu-husi Ministériu da Edukasaun ho baze diploma ministerial no.23/2025 de 13 de Agusto, kona-ba aprova organizasaun tranzitória Estabelese Ensinu Sekundaria Publiku rede Eskolar Ensinu Sekundáriu deside hodi taka klasse paralela Olocassa Uaguia.

Ho razaun rekursu umanu menus ka estudante lato’o, maibe tuir faktus konkretu Klasse Paralela Uaguia, priense totál kriteiria kapasidade estudantes sira iha diploma ministeriál.

“Desizaun ne’e ami Estudante Universitariu no juventude ossu oan haree injustu no insulto boot ba povu aileba nia oan tanba hamate ona direitu assesu ba Edukasaun iha nivel sekundaria”dehan nia.

Porta-voz afirma, desizaun hirak ne’e hotu estudante no juventude ossu oan mos rejeita total taka Klasse Paralela Olocassa Uaguia, tanba iha konsekuensia fó impaktu ba estudante sira-nia estudu hapara ona prossesu aprendizajen.

No mós obriga estudante sira tenke lao ho kilometru ne’ebé dook hodi tuir prosesu aprendizajen Ossu villa bainhira tempu udan hamosu efeitu negativu sira labele aprende di’ak iha prosesu estudu.

“Ami estudante no juventude lamenta ho Diretora Olocassa Sentral bainhira atu taka eskola refere sem konsulta ho komunidade Suku neen mota sorin hodi aprezenta problema ne’ebé Klasse Paralela Uaguia infrenta”dehan nia.

Maibé Nia dehan,Diretora ne’e uza poder hanesan Diretora foti desizaun ho nonok hodi aprezenta desizaun ba Ministeriu Edukasaun liu-husi diploma Ministeriál taka eskola Paralela Olocassa Uaguia.

“Ami konsidera ida ne’e nu’udar violasaun boot ba direitu estudantes nian, iha ne’ebe hatuur ona iha konstituisaun RDTL”dehan nia.

Tanba ne’e, estudante no juventude Postu Ossu, liu-liu Suku neen 6 husu ba Prezidente da Republika Jose Ramos Horta atu halo anulasaun ba Diploma ministerial Nº.23/2025 de 13 de Agustu ho imediatamente.

Nafatin husu ba Parlamentu Nasional liu-husi komisaun G ba trata assuntu Edukasaun atu haree assuntu ida ne’e ho sériu hodi levanta iha tanba ne’e viola direitu fundamentál sidadaun nian.

Movimementu estudante Ossu husu ba diretor Edukasaun munisipal no Ministeriu Edukasaun hodi foti imediata no foti desizaun rasik labele tuir individu ka pesoál ida nian maibé interese komum.

“tenke tetu no analiza realidade konkretu hodi tuir desizaun ema hotu nian ba interese komum”dehan nia.

Husu Ministériu Edukasaun Munisípiu labele taka matan no taka tilun ba preokusaun estudante, professor, inan-aman no veteranus ba problema taka Klasse Paralela Uaguia.

Jornalista : Aniceto

Editór : Herminio Cardoso

By Ilima'a

Profile Loluwari Media online Loluwari media Online nudar instituisaun midia ida, ne’ebé hala’o nia atividade konaba partilla informasaun ba publiku, iha kapital Dili. Iha suku vila verde postu administrativu Vera Cruz. Loluwari.com foku partilla informasaun atual sira ne’ebé akontese kada loron iha rai laran, liliu preokupasaun publiku nian iha area remotas to’o iha nivel nasional. Loluwari media online hahu nia atividade hodi pasa informasaun iha situasaun estadu emerjensia daruak metade fulan maiu tinan 2020. Maske nune’e loluwari Media online foin mak hetan lisensa husi servisu rejistu verifikasaun emprezarial Institutu publiku SERVE, IP husi kompania LOLUWARI IRA, LDA iha loron 30 fulan junu tinan 2020, ho nia lisensa operasional 1322586. Bazeia ba lei komunikasaun social artigu 40 no 41 konaba liberdade imprensa no liberdade espresaun sidadaun hotu iha direitu atu expresa sira hanoin tuir dever no obrigasaun ne’ebé la viola ema seluk nia liberdade. Inisiativa hari’i Loluwari Media Online, tanba ejensensia konsellu imprensa nian konaba publikasaun informasaun ne’ebé fo sai ba publiku tenke tama kategoria konsellu imprensa nian, no instituisaun media sira atu publika informasaun tuir lei komunikasaun social no komunga kodegu etika jornalistika ne’e sai ukunfuan ba jornalista sira hala’o kna’ar. Instituisaun media sira nia papel partilla informasaun ba publiku liuhusi publikasaun lorloron ho meius komunikasaun social sira kompostu husi media elektronika, media imprime no media online. Ne’ebé publikasaun informasaun sira laiha intervensaun husi media nain sira ho intensaun politika no ekonomia. Loluwari Media Online nudar instituisaun media privadu ne’ebé eziste atu publika informasaun tuir padraun Konsellu Imprensa no mos asosiaun jornalsita sira hanesan Timor Leste Press Union TLPU, Asosiaun Jornalista Timor Leste ne’ebé sai matadalan ba kna’ar media sira. Loluwari media online nudar instituisaun media ho orientasaun lukrutivu hanesan media privadu ne’ebé loke kampu servisu ba an rasik iha era agora hodi redus desempregu iha rai laran. Rendementu ne’ebé loluwari hetan sei mai husi iklan husi parseiru sira hanesan governu, seitor privadu sira seluk opiniaun no meius seluk. Atu fasilita salariu ba nia membru sira ne’ebé mak emprega aan iha Loluwari Media Online. Buat seluk ne’ebé la mesiona sei kesi iha regulamentu internu kompania nian ho rigorozu. Vizaun no Misaun Vizaun • Nudar referensia ne’ebé inspira leitor sira liliu publiku nia prepetiva konaba informasaun ne’ebé adekuadu iha era global ba liberdade publiku nia atu konsumu informasaun. Misaun • Informasaun ne’ebé ho tipu edukativu nudar kontrolu sosial ba publiku. • Partilla informasaun iha teritoriu tomak kobre informasaun atual akontesementu atual iha area edukasaun saude ekonomia, agrikultura no seitor produtivus sira. • Hamri’ik ho Forma rasik atu pasa informasaun iha politika redasaun no editorial ne’ebé tuir matadalan kodegu etika jornalistiku. • Produz nutisia ne’ebé independent no livre husi presaun politika no ekonomia maibe firme publika informasaun ho balansu no diferenti. • Produtu informasaun ne’ebé kualidade Strutura redasaun Xefe Redasaun : Cesar Pires Kordendor Kobertura : Alberto Pires Sekretaria Redasaun : Fernando da Costa Redaksi: Herminio Cardoso, Fernando da Costa, Alberto Pires, Sergio da Cruz, Elio da Costa, Estevão Nunu, Diretór Kompania Loluwari Ira, LDA : Herminio Cardoso Manajer Iklan/Marketing: Hernania Febriani Soares Cardoso Finansa : Otilia Caldas IT/Web: Benigno Aquino Campos, Salis Cardoso Office : Lemorai, Vila Verde, Vera Cruz, Dili, Timor Leste. phone: 74327856 (WA/SMS) fanpage facebook : loluwari media online email : cesarpires046@gmail.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!