Loluwari Média (Díli) – Defensor Públiku Jerál Dr.Cancio Xavier no Adjunta Dra.Marcia Maria Filipe Sarmento ho nia ekipa halao vizita kortezia espesiál ba Uma Mahon Fundasaun Forum Komunikasaun Juventude (FFCJ) Oratóriu Don Bosco Balide Dili.
Tuir komunikadu Imprensa ne’ebé Média Loluwari.tl asesu iha pájina Defensoria Públika sita asesu,Objetivu husi vizita ekipa DPJ ne’e atu rona direta preokupasaun husi uma mahon FFCJ ne’ebé vítima sira hela ba, no mós durante ne’e jerente husi uma mahon hasoru hela dezafius,bainhira vitima sira ka vítima balun hasoru justisa.
Tan ne’e iha sorumutu ne’e rasik Defensor Publiku Jeral ho nia ekipa garante katak sei fo tulun ba uma mahon bainhira enfrenta justisa ne’ebe haktuir prosedimentu legal sira.
Defensoria Públika nu’udar instituisaun públiku ida ne’ebé kontinua enfrenta dezafiu tantu rekursu umanus no mós rekursus sira seluk hodi fasilita sira ne’ebé refere,agradese tan Defensoria Públika hetan ona autonomia finanseira, administrativu e patrimoniál hodi jere programa no despeza rasik haktuir finansas públika prosedimentu sira.
Maske hetan desafius sira ka enfrenta hela rekursus sira ne’ebé mak la natoon maibé Defensoria Públika tenta atu atende tuir kbiit ne’ebé mak iha,tanba Defensoria Publika atende ho kazu ne’ebé oioin,kazu sivil no krime ne’ebé la hanesan instituisaun sira seluk hanesan Ministériu Públiku.

“Ami Defensoria fo asistensia juridika e judisiaria gratuita nu’udar prinsipiu fundamentál ba interese lejítimu sidadaun sira, liu-liu maioria sira ne’ebé vulneravel.atuasaun sira ne’ebé karik nesesita Defensoria Publika kontinua fó atendimentu ba asistidu sira iha uma mahon” dehan DPJ Cancio Xavier halo diskusaun ho Diretora uma Mahon FFCJ Balide Sesta-feira ne’e.
Defensora Públika Jerál Ajunta Dr.Marcia Maria Filipe Sarmento reforsa tan katak Defensoria Públika nia servisu ba asisténsia sidadaun sira ho gratuitamente ka sem husu pagamentu honorariu tuir filosofia ne’ebé aplika iha Estatutu Foun Defensoria Publika nian.
Ezemplu kazu hanesan feto sira ne’ebé hasoru problema divorsiu, mane la responsabiliza ba labarik, entaun bele hakbesik ba Defensoria Públika atu bele fó asisténsia tuir dalan legál.
“See mane sira ka mane ruma lakoi responsavel fó alimentos, ka abandona labarik ho nia inan ho razaun sira oin-oin, Defensoria Públika mos bele ajuda para bele rezolve problema” dehan Adjunta.
Kona-ba kazu insestu ne’ebé feto sira hasoru, Defensoria Públika bele fó asisténsia bainhira iha prosesu inisiu, julgamentu, no desizaun ne’ebe la afavor ka la justu, Defensoria Públika bele ajuda halo rekursu hasoru desizaun Tribunál judisial Primeira Instansia ba Tribunal de Rekursu ka Tribunal ne’ebe iha nivel aas liu.
“Objetivu prinsipal visita husi Defensoria Publika nian nu’udar meius ida bainhira ita boot sira,uma mahom presiza buka justisa ami prontu atu bele fasilita”.adjunta esplika.
Iha Biban ne’e mós, Diretora FFCJ Domingas Agusta Fatima Ferreira agradese tebes ba ekipa Defensoria Públika ne’ebé lidera husi Dr.Cancio Xavier bele hare direktamente hodi observa no rona situasaun sira nebe uma mahon enfrenta durante ne’e.
“Vizita ne’e nu’udar Prezente honoradu ida husi Ekipa Defensoria Públika tanba ne’e foin primeiru vez no bele akompaña nafatin ami tanba iha ne’e laos vítima de’it maibé mos ita nia alin feto sira ne’ebé mak soe bebe sai hanesan benefisiaria no ida ne’e ami kuidadu sira”haktuir Diretora.
Diretora ne’e haktuir, Uma Mahon FFCJ fo protesaun ba feto ho labarik sira ne’ebe nu’udar vitima maibé fo mos protesaun makaas ka sustentavel liu mak inan sira ne’ebé soe bebe no bebe ne’ebé ema soe.
“Iha ne’e ami nia tarjetu hamahan labarik sira ne’ebe ho idade 0-18 anos maibé ami la taka dalan ba inan ne’ebé isin rua depois hetan problema”tenik nia.
Vitima sira ne’e bainhira atu halo julgamentu,balu iha Oe-cusse,Suai,Baucau no Dili ho kazu ne’ebe diferente, maibe uma mahon sempre buka meius hodi kumpri bainhira hetan notifikasaun maske sira hasoru difikuladade finanseiru.
Labarik feto sira ne’ebé hela iha uma mahon ne’e balu eskola sekundariu,pre-sekundariu iha eskola publiku balu iha Dili laran.
Hafoin remata enkontru,Diretora FFCJ lori Ekipa DPJ vizita kedas sala formasaun no kada fatin sira ne’ebé labarik sira hela.
Alende ne’e,iha vizita ne’e mós Ekipa Defensoria Públika apoiu nesesidade báziku hanesan: foos,mina no sasan sira seluk ba uma Mahon FFCJ.
Entertantu ekipa Defensoria Publika ba vizita uma mahon FFCJ ne’e mak hanesan : Defensor Publiku Jeral Dr.Cancio Xavier,Defensora Publika Jeral Adjunta Dra.Marcia Maria Filipe Sarmento,Defensor estajiariu nain tolu,ofisial justisa DP xefe Gabinete Adjunta, sekretariu DPJ no mos Asesor Internasional Dr.Rodrigo Esteves Rezende.
Ekipa Loluwari