Loluwari Media (Maubisse) – Relasiona ho planu govenu atu halo reforma obrigatóriu ba professor sira ne’ebé mak ho idade avanzadu, tanba ne’e Eskola Báziku Sentrál 01 Maubisse Villa husu Ministériu Edukasaun atu aumenta professor ne’ebé mak tama ba iha lista reformadu iha tinan 2026.
Diretór Ensinu Báziku Sentrál (EBC) 01 Maubisse Villa, Jorge Mendonça, informa, daudauk ne’e EBC 01 Maubisse Villa, munisípiu Ainaro rejistu ona profesór na’in 12 atu tama ba reformadu iha tinan oin kompostu husi Ensinu Báziku Fillial (EBF), na’in rua no Ensinu Báziku na’in sanulu.

“Ami mós iha profesores na’in 12 neʼebé tama ona iha lista reformadu, tanba ne’e sei fó móś impaktu ba eskola, entaun rekursu umanus ladún sufisiente ba eskola ida-ne’e hodi hala’o, ninia sistema aprendizajen ba estudante sira ho maximu”, dehan Diretór, EBC 01 Maubisse Villa, Jorge Mendonça, ba jornalista sira, iha Maubisse, Segunda (11/08).
Jorge hatete, profesores reformadu sira ne’e la ativu ona iha eskola, tanba ministra Edukasaun rasik maka hato’o despaixu direita ba profesores reformadu, neʼebé mak tama iha kategória idade 65 ba leten.
“Totál profesores iha ne’e hamutuk na’in 30, maibé ativu na’in 26, enkuantu profesór na’in haat transfere tiha ba Institutu Politeknika Betano (IPB) Manufahi, tanba ne’e dala ruma kada sala ida bele atende to’o estudante na’in 80, ida ne’e laiha rotasaun, entaun sira mós hanorin husi dader to’o lokraik,” nia relata.

Nia informa maske Ministériu Edukasaun koloka ona profesór na’in haat ba eskola refere maibé sira nafatin sente la sufisiente.
“Maske Ministériu Edukasaun destaka tan professores na’in haat husi parte edukasaun nian, hodi subtitui professor reformadu sira maibé ami nafatin sente la sufisiente, tanba númeru estudante ne’ebé mak bo’ot presiza duni profesór maiz ou menus na’in sanulu ba leten”. nia informa.
Entretantu EBC 01 Maubisse Villa fahe turnu ba aprendizajen rua dader no lokraik, no profesores sira ne’ebé daudauk ne’e ativu hela kontínua hanorin hotu iha turnu rua ne’e.
Molok ne’e Ministeriu Edukasaun liuhusi porta Voz, Filipe Rodrigues Pereira, afirma, tu’ir dadus husi Ministeriu Edukasaun (ME) Tinan oin profesores hamutuk 3.800 pesoas sei tama reforma.
“Ita bo’ot sira haree loron hirak liu ba husi konsellu Ministru aprova ona alterasaun ba idade reforma nian.” Dehan portavoz ME Filipe ba jornalista sira liuhusi konferensia Imprensa ne’ebé hala’o iha Sala VIP ME Vila Verde sexta (04/04).

“Ha’u hanoin tinan oin Komisaun Funsaun Publika (KFP) sei aplika reforma obrigatoriu ba funsinariu sira hotu, inklui mos professor sira no ami iha dadus por volta 3.800 resin mak sei tama iha reforma ne’ebé KPF sei halo iha tinan oin.”
“Profesores ho moras Prolongada liuhusi rekursu humanu identifika ona 254 pesoas, bazeia ba numeru ne’e orsida ita bele ko’alia numeru ne’e no nia prosesu preparasaun liga ho professor sira moras prolongada maibé ita foku uluk lai ba aplikasaun ba bolsu kandidatu.
Ministériu mos halo esforsu ida iha dia 7 abril mai ekipa ida husi ME, KFP ho INSS sei tun ba munisipiu sira atu ba hato’o informasaun kona ba professor sira ne’ebé moras prolongada.
“Sira nia kondisaun moras prolongada ne’e ita koko la’o ho KFP no INSS atu ba hato’o esplikasaun ba sira, atu bele lori sira ba reforma no 258 ne’e mak ikus mai lori sira ba reforma entaun ministeriu sei iha tan 258 vagas, depois ita haree 258 vagas ne’e ita bele foti bolsa ne’ebé agora iha ne’e ida bele dada sai.
Nia dehan ho rihun 3 resin vagatura ne’ebe mak sei mai iha 2026, entaun ministeriu sei iha vaga barak, ne’ebé ministeriu sei loke mos vaga ba ensinu baziku nune’e ba eis Profesores sira ne’ebé baxarelatu no sekundariu bele tuir fila fali tanba professor barak mak sei reforma iha tinan oin.
Jornalista : Anis

