Loluwari Media (Dili) – Sentru Haburas Movimentu Direitus Umanus (SHMDU) konsidera Parlamentu Nasionál (PN) prioritiza kultura Neo-kolonializmu hodi hafraku sistema iha instituisaun estadu.
Porta Voz, João Campos, hatete, SHMDU, hanoin Parlamentu Nasionál (PN) garante boa-governasaun atu prosesu ezekusaun Orsamentu Gerál do Estadu (OGE) no prepara lei hodi interese komum no interese povu tomak.
Maibé realidade PN hatudu la prioritiza interese públiku maibé prioritiza kultura Neo-kolonializmu hodi hafraku sistema estadu nian no akumula rikeza povu nian iha Parlamentu Nasionál.

“Sentru Ba Haburas Movimentu Direitus Umanus nian hanoin Parlamentu Nasional fatin atu garante boa-governasaun iha prosesu ezekusaun OJE no prepara lei sira ne’ebé defende interese povu tomak nian liuhusi dezisaun no kontrolu ba distribuisaun justisa sosial ne’ebé hanesan ba ema hotu.”
“Realidade hatudu katak, PN la prioritiza interese publiku maibė prioritiza kultura neo-kolonializmu hodi hafraku sistema estadu liuhusi akumulasaun kapital no riqueza povu nian ne’ebé konsentradu iha bolsu no politika sira nian liuhusi previlejiu oi-oin, ne’ebé mak aprova ona ba grupu ki’ik ida ho nia familia sira mak goza husi jerasaun ba jerasaun”. dehan porta Voz, João Campos, liuhusi komunikadu Imprensa iha Assosiasaun HAK, Farol, kinta (04/09).

Campos hatete, povu barak moris iha kiak no mukit iha ukun na’in sira nia matan no povu nia oan faan lemo-lemo iha dalan-dalan no situasaun saúde kontinua sai problema bo’ot maibé ukun na’in sira kontinua tau as interese grupu, partidu no familia sira.
“Povu kiak no mukit nia oan sira, governu fa’an lemo-lemo atu bele atinji empregu, no situasaun saúde kontinua sai problema bo’ot ba povu kiak no mukit sira”. Campos afirma.
Konstituisaun RDTL artigu 48 ko’alia kona-bá “sidadaun ida-idak iha direitu atu aprezenta petisaun, keixa ka reklamasaun ba órgaun soberanu sira ka autoridade relevante sira hodi defende sira nia direitu, Konstituisaun, lei no interese públiku”.

“Asaun koletivu atu proteje no defende direitu individu no mós atu defende interese públiku, defende prinsipiu fundamentál sira iha Konstituisaun no defende legalidade demokrátiku iha Estadu ida ne’e.
Enkuantu SHMDU nu’udar orgaun iha Timor-Leste la kualidade fo ameasa ba akuntabilidade instituisaun iha Timor-Leste, liliu Parlamentu Nasionál ne’ebé sai segundu orgaun soberania hodi reprezentante povu iha uma fukun PN.
“Ami preokupa ho orgaun soberanu 4 iha Estadu ne’ebé la garante ona kualidade institusional ne’ebé mak fo amesa bo’ot ba prosesu akuntabilidade institusional iha Timor-Leste. Liliu Parlamentu Nasional nu’udar segundu orgaun soberanu ne’ebé reprezenta Povu Timor-Leste, atu avalia no fiskaliza servisu governu hodi atinji mehi bo’ot estadu nian ne’ebé konsagra iha KRDTL artigu 6 ne’ebé obriga membru parlamentu nasional atu hala’o nia funsaun importante iha Demokrasia pluralista no partisipativa ba interese komum”.
Jornalista : Anis
