Loluwari Média (Dili) – Asosiasaun Jornalista Timor Lorosa’e (AJTL) servisu hamutuk ho OXFAM Timor-Leste, halo lansamentu ofisiál ba Kampaña advokasia mudansa Klimatika durante realiza média tour iha kada Munisípiu Baucau, Lautém, Ermera no RAEOA.
Prezidente Asosiasaun jornalista Timor Lorosa’e (AJTL), Jevonia Vieira, apresia komitmentu oxfam Timor-Leste nia apoiu ba AJTL hodi implementa projetu ba justisa klimatika.
“Hakarak apresia no hato’o obrigadu wa’in ba oxfam iha Timor- Leste ne’ebé mak kontinua fo apoiu ba asosiasaun jornalista timor Lorosa’e hodi implementa projetu ne’ebé liga ho justisa klimatika.”
Tanba AJTL iha komitmentu iha ne’e no kontinua kolabora ho Oxfam, tanba ita hatene katak Timor-Leste sai ilha ki’ik ne’ebé mak afeita mós husi nasaun bo’ot sira tanba husi sira nia emisaun bo’ot entaun fo impaktu ba ilha ki’ik inklui Timor-Leste. Entaun AJTL nu’udar asosiasaun ida ne’ebé mak halo advokasia ba justisa klimatika.” dehan Prezidente AJTL Jevonia Vieira, iha OXFAM, Tersa (19/03).
AJTL kontinua servisu ho OXFAM kona-ba atividade média tour hodi hasa’e kapasidade jornarlista sira nian atu fó importánsia ba mudansa klimatika no halo estudu kazu ba Área rural liu-liu iha Munisípiu ne’ebé afeita ba mudansa klimatika.
“AJTL kontinua servisu ho OXFAM atividade média tour hasa’e kapasidade jornalista atu fó importánsia ba asuntu klimatika halo estudu kazu iha área rural sira kona-ba krize mudansa klimatika ne’ebé mak fo impaktu ba grupu vulneravel sira liliu feto ema ho defisiensia, ferik katuas sira labarik sira ne’ebé mak lakon sira nia direitu hasoru injustisa. Tanba krize klimatika halo sira sofre kuru bee do’ok no mos fo impaktu ba setór produtivu sira mak agrikultura nune’e laiha benefsiu no la fo vantajen di’ak ba setór produtivu sira halo sira vulneravel liu tan.” nia informa
Entre tantu liu husi média tour ne’e jornalista sira kobre ba munisípiu tolu mak Baucau, Lautém, no Ermera inklui RAEOA hodi hakerek historia kona-ba mudansa klimatika ne’ebé afeita komunidade sira nia moris.
“Jornalista sira konsege kobre munisípiu tolu inklui RAEOA hodi hakerek historia sira ne’ebé mak sira hetan. Esperiénsia husi ita nia governu rasik kona-ba fundu klimatika ne’ebé mak implementa iha Timor no mós hetan breefing husi joven sira ne’ebé mak husi sira nia matenek lokal atu halo koservsaun bee hakiak udan ben iha área remotas sira hodi nune’e bele ajuda feto maluk sira grupu vulneravel sira seluk atu asesu bee besik iha sira nia uma.” nia haktu’ir.
Estudu kazu ne’e halo husi jornalista Timor-Leste ne’ebé hakerek historia kona-ba justisa mudansa klimatika liuhusi média nasionál no média lokal sira konsege influénsia media sosial nune’e halo lansamentu ba Kampaña advokasia mudansa Klimatika.
Prezidente Konsellu Imprensa Timor-Leste (KITL), Otelio Ote, agradese ba atividade ne’ebé AJTL hala’o liuhusi média tour ne’e no teoria ho pratika sai intende kapasidade intelektual ba jornalista sira.
“Atividade sira hanesan ne’e husi organizasaun jornalista hanesan mak ita agradese ita apresia, tanba ita labele ko’alia de’it eleva kapasidade teknika profisional no intelektual husi jornalista kuandu ita la bo’ok aan. Agradese mós ba Oxfam nu’udar parseiru ida ne’ebé ativu tebes ajuda AJTL.” Nia afirma.
Konsellu Imprensa Timor-Leste (KITL) nu’udar instituisaun estadu orgaun regulador hodi limita an ba regulador sira seluk de’it ba kapasidade tekniku entrega ba organizasaun jornalista sira no sentru formasaun sira hodi eleva kapasidade jornalista sira nian.
“Konsellu imprensa iha limitasaun nu’udar instituisaun estadu orgaun regulador limita nia an ba regulasaun sira de’it ba kapasidade tekniku entrega ba organizasaun jornalista sira ba sentru formasaun sira no média sira rasik atu buka dalan oinsá bele eleva kapasidade. Ami tuir mai halo de’it monitorin ba produtu jornalistiku ne’ebé jornalista produz lor-loron ami monitoriza de’it implementasaun kodigu etika jornalista ita bo’ot sira halo produsaun produtu jornalistiku liu husi prosesu no mekanismu ida los ka lae liuhusi estandar produz notisia los ka la’e ida ne’e mak ami monitoriza.” Ote esplika.
Country Director of Oxfam Timor-Leste, Pankaj Anand, hatete, iha tinan kotuk AJTL halo servisu ne’ebé kobertura ba Munisípiu 3 Baucau, Lautém, Ermera inklui RAEOA, tanba papel média importante tebes ne’ebé sai pilar 4 ba Timor-Leste sai demokrátika.
“Kona-ba servisu AJTL ninian tinan ne’e ikus ne’e AJTL halo servisu barak teb-tebes hodi halo kobertura iha munisípiu 3 pois rejiaun ida RAEOA sira nia servisu ne’e importante teb-tebes.
Timor-Leste nu’udar país demokratiku papel média ne’e importante tebes-tebes sira sai hanesan pilar ka ai rin dahat husi edifikasaun demokrasia ne’e rasik.”
Alende ne’e liuhusi média tour ne’e mos rekolla informasaun husi Jornalista sira espera informasaun iha forum buletin ne’ebé sai mata dalan ba desizaun polítika sira no organizasaun sosiedade, akademiku sira hodi sai informasaun ne’ebé importante.
“Espera katak informasaun sira ne’ebé mak sira rekolla iha forum buletin ne’e bele sai informasaun ida importante ba desizaun polítiku sira ne’ebé mak halo polítika ba reprezentante organizasaun sosiedade sivil sira akademiku sira nune’e bele uza sira hanesan meius ida ne’ebé importante.”
Jornalista : Anis