Loluwari Média (Díli) – Sekretáriu Estadu Formasaun Profisionál Empregu (SEFOPE), Rogeiro Araújo Mendonça, keixa Adjuntu Komisariu, Komisaun Anti Korrupsaun (CAC), Miguel Acacio Faria, ba Ministeriu Públiku (MP), tanba diskunfia halo ameasa persegisaun politika iha servisu administrativu.

Tu’ir Rogeiro, Adjuntu CAC, Miguel Faria, halo asaun ne’e bainhira halo vizita servisu ida ba SEFOPE iha 12 Juñu foin lalais ne’e hodi hato’o ba Diretór no funsionariu SEFOPE na’in rua iha, Aileu, dehan ba SEFOPE, Rogeiro Araújo, kuandu naok osan Estadu ne’e ho Adjuntu CAC.

“Ha’u hato’o ba públiku katak ha’u halo ona konsultasaun ho kuñesimentu ba iha ha’u nia superior katak, ha’u mai hato’o keixa ba iha señor, Miguel Acacio Faria, tanba ne’e ha’u hanesan membru governu lamenta ho deklarasaun hodi hato’o keixa mai iha Ministeriu Públiku (MP).” Dehan Sekretáriu Estadu Formasaun Profisionál Empregu (SEFOPE), Rogeiro Araújo Mendonça, ba jornalista sira, hafoin hatama keixa kontra Adjuntu CAC, Miguel Acacio Faria, iha Prokuradoria Jerál Repúblika (PJR), Colmera, Dili, kuarta (18/06).

Nia relata, iha kinta 12 Juñu 2025, Miguel Acacio Faria, ba iha  SEFOPE munisípiu Aileu, la lori karta ofisiál ruma husi CAC, nia uza nia kompetensia nu’udar Adjuntu CAC ba vizita servisu iha ne’ebá  hodi ba husu lista presenza ba Diretór ho funsionariu  na’in rua, nune’e funsionariu ho Diretór fornese dadus.

Depois nia sai husi edifisiu SEFOPE Aileu, mai hodi kontinua nia viajen nune’e  hato’o hela liafuan nia atu mai kontinua ba Diretór SEFOPE munisípiu Aileu, señor Lorenço Falcão, ho funsionariu na’in rua, ida naran Bendito no ida naran Alfredo, nia hatete, hato’o hela ha’u nia komprimentus ba Sekretáriu Estadu SEFOPE, Rogeiro no hato’o hela mós ha’u nia komprimentus ba señor PAM Aileu, Señor João Bosco dos Santos, dehan sira na’in rua kuandu servisu naok osan governu nia hatene ho ha’u Miguel Faria, Adjuntu CAC nian.

“Ha’u nia komprensaun mak ida ne’e, CAC seidauk notifika ha’u ida, seidauk fo de’it karta ida mai ha’u, hodi presta deklarasaun. Mas Miguel bele ba hatete, ha’u naok osan Estadu ne’e halo nusa.”

“Miguel nu’udar Adjuntu, nia la’ós ema ne’ebé mak selesaun por merito nia nomeasaun husi Komisariu, signifika nia nomeasaun por konfiansa. No bele dehan servisu sira ne’ebé mak tekniku nia ne’e delega ba Diretór Jerál, Diretór Nasioná no Xefe Departamentu ida ne’e mak halo funsaun sira ne’e.”

“Agora o la gosta de’it ha’u o ba halo ona administrasaun sira ne’e lori tama ba iha SEFOPE hodi hatete, Sekretáriu Estadu SEFOPE kuandu halo servisu, tenke servisu di’ak, kuandu naok osan governu nian hatene ho ha’u, Miguel Acacio Faria, Adjuntu CAC. Ha’u fiar katak ida ne’e nia halo ona ameasa ba ha’u nu’udar membru IX governu nian.”

Tanba ida ne’e mak ha’u mai iha fatin ida ne’e hato’o keixa, husu ba Ministeriu Públiku (MP), loke investigasaun ba nia.”

Governante ne’e hatete, Miguel Acacio Faria nia la’ós funsinariu ida ne’ebé mak kaer duni nome institusaun nian. Nia ne’e nomeasaun konfiansa no nomeasaun konfiansa ne’e labele uza konfiansa ne’e hodi halo presegisaun potiliku  mai iha membru governu.

“Kuandu ha’u rona informasaun ha’u telefone ba nia,  ha’u telefone ba nia dala rua nia la foti, depois lakleur nia telefone no  ha’u hatete ba nia hanesan ne’e, tanba sa mak o dehan ha’u naok osan. Ha’u foin husu hanesan ne’e ba nia, nia hatan ba dehan Sekretáriu Estadu o halo intervensaun ba servisu CAC nian. Ha’u dehan ha’u la halo intervensaun ba servisu CAC nian. Ha’u husu justifikasaun, tanba sa mak o ba ko’alia aktu sira hanesan ne’e ba iha funsionariu.”

Tanba ne’e, nu’udar membru governu husu ba Komisariu CAC atu bele suspende Ema ida hanesan Miguel Acacio Faria.

“Ha’u husu ba CAC suspende nia hodi loke investigasaun ba Ministeriu Publiku (MP), no kontinua  lori ba iha Tribunal. Tenke suspende nia, tanba nia halo nia aktu ne’e hasoru membru governu. Ha’u la’os Rogeiro, ha’u mai ho títulu ne’ebé hato’o ne’e ho Títulu governu nian. Ha’u la’ós, Rogeiro Araújo Mendonça, mak hato’o keixa ha’u mai ne’e ho Governu.”

Governante ne’e husu Ministeriu Públiku (MP) atu aselera kazu ne’ebé nia kaixa imediata (lalais).

“Ita nia rai ne’e ukun aan tinan rua nulu resin ona, CAC ninia ezistensia husi tinan ba tinan, husi fulan ba fulan ne’e forte ba beibeik, duru ba beibeik se iha ema aat ida hanesan Miguel Acacio Faria, hodi hakarak estraga no instituisaun ne’ebé governu hari’i tinan barak ho nia  interese, tan de’it la gosta ha’u liuhusi kompetisaun ne’ebé la justu hakarak buka hamonu ha’u ho modelu sira hanesan ne’e labele.”

Adjuntu CAC, Miguel Acacio Faria, rekuñese, nia halo duni vizita servisu ida ba SEFOPE Aileu hodi haree ezekusaun orsamentu ne’ebé apoiu SEFOPE Aileu ezekuta tanba SEFOPE Aileu mós hetan apoiu osan husi Gabinete Sosiendade sivil. Tanba ne’e CAC iha obrigasaun halo ida ne’e.

Miguel rejeita halo ameasa no presegisaun ba Sekreteriu Estadu SEFOPE, Rogeiro Araújo Mendonca, Nu’udar Sekreteriu Estadu SEFOPE, Rogeiro Araújo Mendonça, mak ameasa nia, tanba halo atividade tu’ir sai mak CAC haruka.

“Nia ameasa ha’u husi telefone no ha’u horseik hato’o ona keixa hasoru nia iha PCIC ho Nuc 0291/25. PCIC ho krime obstrusaun autoridade ne’ebé previstu iha artigu 243 husi Kódigu Penál Timor-Leste.”

“Asaun membru governu ne’ebé telefone nia ne’e nu’udar obstrusaun ba autoridade no fó ameasa ba servisu CAC, tanba ne’e nu’udar Adjuntu Komisaun Anti Korrupasaun (CAC) no eis Advogadu, sei la tauk atu infrenta keixa ne’ebé aprezenta husi Sekretáriu Estadu ba Ministeriu Públiku (MP) hodi hatan iha Tribunál.

Jornalista : Chay Risky

By Ilima'a

Profile Loluwari Media online Loluwari media Online nudar instituisaun midia ida, ne’ebé hala’o nia atividade konaba partilla informasaun ba publiku, iha kapital Dili. Iha suku vila verde postu administrativu Vera Cruz. Loluwari.com foku partilla informasaun atual sira ne’ebé akontese kada loron iha rai laran, liliu preokupasaun publiku nian iha area remotas to’o iha nivel nasional. Loluwari media online hahu nia atividade hodi pasa informasaun iha situasaun estadu emerjensia daruak metade fulan maiu tinan 2020. Maske nune’e loluwari Media online foin mak hetan lisensa husi servisu rejistu verifikasaun emprezarial Institutu publiku SERVE, IP husi kompania LOLUWARI IRA, LDA iha loron 30 fulan junu tinan 2020, ho nia lisensa operasional 1322586. Bazeia ba lei komunikasaun social artigu 40 no 41 konaba liberdade imprensa no liberdade espresaun sidadaun hotu iha direitu atu expresa sira hanoin tuir dever no obrigasaun ne’ebé la viola ema seluk nia liberdade. Inisiativa hari’i Loluwari Media Online, tanba ejensensia konsellu imprensa nian konaba publikasaun informasaun ne’ebé fo sai ba publiku tenke tama kategoria konsellu imprensa nian, no instituisaun media sira atu publika informasaun tuir lei komunikasaun social no komunga kodegu etika jornalistika ne’e sai ukunfuan ba jornalista sira hala’o kna’ar. Instituisaun media sira nia papel partilla informasaun ba publiku liuhusi publikasaun lorloron ho meius komunikasaun social sira kompostu husi media elektronika, media imprime no media online. Ne’ebé publikasaun informasaun sira laiha intervensaun husi media nain sira ho intensaun politika no ekonomia. Loluwari Media Online nudar instituisaun media privadu ne’ebé eziste atu publika informasaun tuir padraun Konsellu Imprensa no mos asosiaun jornalsita sira hanesan Timor Leste Press Union TLPU, Asosiaun Jornalista Timor Leste ne’ebé sai matadalan ba kna’ar media sira. Loluwari media online nudar instituisaun media ho orientasaun lukrutivu hanesan media privadu ne’ebé loke kampu servisu ba an rasik iha era agora hodi redus desempregu iha rai laran. Rendementu ne’ebé loluwari hetan sei mai husi iklan husi parseiru sira hanesan governu, seitor privadu sira seluk opiniaun no meius seluk. Atu fasilita salariu ba nia membru sira ne’ebé mak emprega aan iha Loluwari Media Online. Buat seluk ne’ebé la mesiona sei kesi iha regulamentu internu kompania nian ho rigorozu. Vizaun no Misaun Vizaun • Nudar referensia ne’ebé inspira leitor sira liliu publiku nia prepetiva konaba informasaun ne’ebé adekuadu iha era global ba liberdade publiku nia atu konsumu informasaun. Misaun • Informasaun ne’ebé ho tipu edukativu nudar kontrolu sosial ba publiku. • Partilla informasaun iha teritoriu tomak kobre informasaun atual akontesementu atual iha area edukasaun saude ekonomia, agrikultura no seitor produtivus sira. • Hamri’ik ho Forma rasik atu pasa informasaun iha politika redasaun no editorial ne’ebé tuir matadalan kodegu etika jornalistiku. • Produz nutisia ne’ebé independent no livre husi presaun politika no ekonomia maibe firme publika informasaun ho balansu no diferenti. • Produtu informasaun ne’ebé kualidade Strutura redasaun Xefe Redasaun : Cesar Pires Kordendor Kobertura : Alberto Pires Sekretaria Redasaun : Fernando da Costa Redaksi: Herminio Cardoso, Fernando da Costa, Alberto Pires, Sergio da Cruz, Elio da Costa, Estevão Nunu, Diretór Kompania Loluwari Ira, LDA : Herminio Cardoso Manajer Iklan/Marketing: Hernania Febriani Soares Cardoso Finansa : Otilia Caldas IT/Web: Benigno Aquino Campos, Salis Cardoso Office : Lemorai, Vila Verde, Vera Cruz, Dili, Timor Leste. phone: 74327856 (WA/SMS) fanpage facebook : loluwari media online email : cesarpires046@gmail.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!