Loluwari Média (Díli) – Sekretáriu Estadu Formasaun Profisionál Empregu (SEFOPE), Rogeiro Araújo Mendonça, keixa Adjuntu Komisariu, Komisaun Anti Korrupsaun (CAC), Miguel Acacio Faria, ba Ministeriu Públiku (MP), tanba diskunfia halo ameasa persegisaun politika iha servisu administrativu.
Tu’ir Rogeiro, Adjuntu CAC, Miguel Faria, halo asaun ne’e bainhira halo vizita servisu ida ba SEFOPE iha 12 Juñu foin lalais ne’e hodi hato’o ba Diretór no funsionariu SEFOPE na’in rua iha, Aileu, dehan ba SEFOPE, Rogeiro Araújo, kuandu naok osan Estadu ne’e ho Adjuntu CAC.
“Ha’u hato’o ba públiku katak ha’u halo ona konsultasaun ho kuñesimentu ba iha ha’u nia superior katak, ha’u mai hato’o keixa ba iha señor, Miguel Acacio Faria, tanba ne’e ha’u hanesan membru governu lamenta ho deklarasaun hodi hato’o keixa mai iha Ministeriu Públiku (MP).” Dehan Sekretáriu Estadu Formasaun Profisionál Empregu (SEFOPE), Rogeiro Araújo Mendonça, ba jornalista sira, hafoin hatama keixa kontra Adjuntu CAC, Miguel Acacio Faria, iha Prokuradoria Jerál Repúblika (PJR), Colmera, Dili, kuarta (18/06).

Nia relata, iha kinta 12 Juñu 2025, Miguel Acacio Faria, ba iha SEFOPE munisípiu Aileu, la lori karta ofisiál ruma husi CAC, nia uza nia kompetensia nu’udar Adjuntu CAC ba vizita servisu iha ne’ebá hodi ba husu lista presenza ba Diretór ho funsionariu na’in rua, nune’e funsionariu ho Diretór fornese dadus.
Depois nia sai husi edifisiu SEFOPE Aileu, mai hodi kontinua nia viajen nune’e hato’o hela liafuan nia atu mai kontinua ba Diretór SEFOPE munisípiu Aileu, señor Lorenço Falcão, ho funsionariu na’in rua, ida naran Bendito no ida naran Alfredo, nia hatete, hato’o hela ha’u nia komprimentus ba Sekretáriu Estadu SEFOPE, Rogeiro no hato’o hela mós ha’u nia komprimentus ba señor PAM Aileu, Señor João Bosco dos Santos, dehan sira na’in rua kuandu servisu naok osan governu nia hatene ho ha’u Miguel Faria, Adjuntu CAC nian.
“Ha’u nia komprensaun mak ida ne’e, CAC seidauk notifika ha’u ida, seidauk fo de’it karta ida mai ha’u, hodi presta deklarasaun. Mas Miguel bele ba hatete, ha’u naok osan Estadu ne’e halo nusa.”
“Miguel nu’udar Adjuntu, nia la’ós ema ne’ebé mak selesaun por merito nia nomeasaun husi Komisariu, signifika nia nomeasaun por konfiansa. No bele dehan servisu sira ne’ebé mak tekniku nia ne’e delega ba Diretór Jerál, Diretór Nasioná no Xefe Departamentu ida ne’e mak halo funsaun sira ne’e.”
“Agora o la gosta de’it ha’u o ba halo ona administrasaun sira ne’e lori tama ba iha SEFOPE hodi hatete, Sekretáriu Estadu SEFOPE kuandu halo servisu, tenke servisu di’ak, kuandu naok osan governu nian hatene ho ha’u, Miguel Acacio Faria, Adjuntu CAC. Ha’u fiar katak ida ne’e nia halo ona ameasa ba ha’u nu’udar membru IX governu nian.”
Tanba ida ne’e mak ha’u mai iha fatin ida ne’e hato’o keixa, husu ba Ministeriu Públiku (MP), loke investigasaun ba nia.”

Governante ne’e hatete, Miguel Acacio Faria nia la’ós funsinariu ida ne’ebé mak kaer duni nome institusaun nian. Nia ne’e nomeasaun konfiansa no nomeasaun konfiansa ne’e labele uza konfiansa ne’e hodi halo presegisaun potiliku mai iha membru governu.
“Kuandu ha’u rona informasaun ha’u telefone ba nia, ha’u telefone ba nia dala rua nia la foti, depois lakleur nia telefone no ha’u hatete ba nia hanesan ne’e, tanba sa mak o dehan ha’u naok osan. Ha’u foin husu hanesan ne’e ba nia, nia hatan ba dehan Sekretáriu Estadu o halo intervensaun ba servisu CAC nian. Ha’u dehan ha’u la halo intervensaun ba servisu CAC nian. Ha’u husu justifikasaun, tanba sa mak o ba ko’alia aktu sira hanesan ne’e ba iha funsionariu.”
Tanba ne’e, nu’udar membru governu husu ba Komisariu CAC atu bele suspende Ema ida hanesan Miguel Acacio Faria.
“Ha’u husu ba CAC suspende nia hodi loke investigasaun ba Ministeriu Publiku (MP), no kontinua lori ba iha Tribunal. Tenke suspende nia, tanba nia halo nia aktu ne’e hasoru membru governu. Ha’u la’os Rogeiro, ha’u mai ho títulu ne’ebé hato’o ne’e ho Títulu governu nian. Ha’u la’ós, Rogeiro Araújo Mendonça, mak hato’o keixa ha’u mai ne’e ho Governu.”
Governante ne’e husu Ministeriu Públiku (MP) atu aselera kazu ne’ebé nia kaixa imediata (lalais).
“Ita nia rai ne’e ukun aan tinan rua nulu resin ona, CAC ninia ezistensia husi tinan ba tinan, husi fulan ba fulan ne’e forte ba beibeik, duru ba beibeik se iha ema aat ida hanesan Miguel Acacio Faria, hodi hakarak estraga no instituisaun ne’ebé governu hari’i tinan barak ho nia interese, tan de’it la gosta ha’u liuhusi kompetisaun ne’ebé la justu hakarak buka hamonu ha’u ho modelu sira hanesan ne’e labele.”
Adjuntu CAC, Miguel Acacio Faria, rekuñese, nia halo duni vizita servisu ida ba SEFOPE Aileu hodi haree ezekusaun orsamentu ne’ebé apoiu SEFOPE Aileu ezekuta tanba SEFOPE Aileu mós hetan apoiu osan husi Gabinete Sosiendade sivil. Tanba ne’e CAC iha obrigasaun halo ida ne’e.

Miguel rejeita halo ameasa no presegisaun ba Sekreteriu Estadu SEFOPE, Rogeiro Araújo Mendonca, Nu’udar Sekreteriu Estadu SEFOPE, Rogeiro Araújo Mendonça, mak ameasa nia, tanba halo atividade tu’ir sai mak CAC haruka.
“Nia ameasa ha’u husi telefone no ha’u horseik hato’o ona keixa hasoru nia iha PCIC ho Nuc 0291/25. PCIC ho krime obstrusaun autoridade ne’ebé previstu iha artigu 243 husi Kódigu Penál Timor-Leste.”
“Asaun membru governu ne’ebé telefone nia ne’e nu’udar obstrusaun ba autoridade no fó ameasa ba servisu CAC, tanba ne’e nu’udar Adjuntu Komisaun Anti Korrupasaun (CAC) no eis Advogadu, sei la tauk atu infrenta keixa ne’ebé aprezenta husi Sekretáriu Estadu ba Ministeriu Públiku (MP) hodi hatan iha Tribunál.
Jornalista : Chay Risky