Loluwari Média (Dare) – Triste ho lian hakilar ida mai husi Defisiente, Adriano Melo Soares, iha uma tatis oan ida ne’ebé didin ho hena aat no au beto fohuk, taka ho jinku ferugen ne’ebé fo netik mahon hodi satan anin nia sut loron nia manas, kalan nia malirin, udan nia turuk no mahoven kalan nia kroat iha aldeia Coalau I suku Dare, postu administrativu Vera Cruz, munisipiu Díli.
La’o haferan kuaze kilómetru 12 husi sidade Dili hafoin to’o Adriano nia horik fatin ne’ebé haleu ho du’ut fuik, hudi, kafe no has hun ne’ebé tinan barak, Adriano Melo, hela mesak hodi rona manufuik nia lian be halerik iha tempu loron no kalan udan no loron manas nia laran.
“Ha’u nia uma ho kondisaun ne’ebé mak imi haree rasik ho matan bainhira tempu udan ha’u nia toba fatin bokon hotu maibé ha’u pasiensia toba ho bokon de’it, atu halai mos halai halo nusa, ha’u nia ain halo ha’u la’o susar loos, ho pasensia iha bokon laran, didin sira naksobu hotu.

“Ha’u sobu hodi te’in hahan ba ha’u han, hodi haforsa mai ha’u nia kabun tanba ha’u nia ain halo ha’u la’o ladiak, ha’u lorloron han de’it mak ai-farina fehuk no hudi, maske ha’u nia ain moras mos ha’u pasensia hakdasak ba ke’e rasik hodi han. Hahan hanesan etu depende ba vizinu sira mak lori mai, etu ne’e mais ou menus fulan ida ha’u han dala haat (4).” Defisiente Adriano Melo Soares, haktu’ir ho triste ba loluwari.tl iha nia horik fatin aldeia Coalau I Dare, tersa (24/06).
Adriano konta nia seidauk asesu ba osan Defisiensia tanba nia laiha Bileti Identidade (BI) tanba nia laiha osan atu selu transporte ba Dili hodi trata nia BI.
Iha sorin seluk Teresa de Araujo vizino rekuñese loos duni Adriano Melo Soares, moris nu’udar Ema ho Defisiensia kleur ona kuaze tinan neen (6) ho balu hela mesak, Hanesan vizinu ami sempre haree no ajuda tau matan hanesan lori hahan ruma fo ba nia tu’ir kbi’it ne’ebé ha’u iha se ita la haree se mak atu haree nia.

“Ami tein sempre lori ba nia, tanba nia mos hanesan ha’u nia aman no hanesan ha’u nia maun, tanba ne’e se ami la haree nia se mak atu haree tan nia, hahan hanesan fos ne’e ami hetan liuhusi ami faan Ai-farina tahan no aifarina hodi hetan osan husi ne’e mak ami hola fos tein fo ba nia.”
Teresa haktu’ir, bainhira sira lori nia produtu lokal hanesan Ai-farina tahan, aifarina, hudi, hudi dubun ba faan iha merkadu foin sosa fos mai tein han no fahe ba Adriano to’o agora seidauk hetan tulun ruma husi estadu, tanba ne’e sira husu ba estadu atu bele tau matan netik ba Adriano hodi halo netik nia uma.
Xefe aldeia Coalau, Zacarias Lemos, salienta, autoridade sempre haree no akompaña direita sofrimentu ne’ebé Defisiente, Adriano Melo Soares, enfrenta maibe hanesan Liman ain estadu nian iha Baze iha Direitu atu foti Dadus hodi haruka ba Ministériu Solidaridade Sosial no Inkluzaun (MSSI) maibé to’o agora seidauk iha resposta.
“Ita nia aman, Adriano Melo Soares, nia sofrementu ne’e hahu husi inisiu to’o ohin loron, ha’u nu’udar autoridade akompaña nia no ha’u halo ona proposta ba MSSI maibé ate agora seidauk iha resposta ruma husi estadu.”

Adriano Melo Soares nia moris ne’e todan tebes hanesan autoridade foti hotu ona dadus kona-ba, Adriano nian haruka ona ba MSSI maibé ate agora seidauk simu informasaun ka resposta ruma husi ministeriu relevante. Zacarias Lemos salienta.
Tanba ne’e hanesan autoridade nafatin husu ba parte kompetente atu bele ta’u matan ba, Adriano Melo Soares, nia moris ne’ebé ho kondisaun Defisiente ain ne’ebé tinan barak hela mesak.
Iha domingu 29 Juñu 2025, ekipa ida ne’ebé lidera husi Januario Soares hakat ba suku Dare, fo nia solidaridade ba Apa Adriano Melo Soares, nu’udar sentimentu humanu labele husik ema ida iha kotuk maske moris mak ketak maibé ema hotu nu’udar kriatura Maromak nian.
Rona Novidade ne’e loluwari.tl hakat to’o iha Adriano Melo Saores nia horikfatin hodi haree direita Adriano Melo Soares, hela de’it ho Uma tatis taka de’it ho jinku ferugen uma oin nakonu ho du’ut fu’ik sira no uma didin de’it ho manta aat sira no toba fatin ne’ebé defisiensia ne’e toba iha de’it kolisaun aat ne’ebé nahe hela iha hadak oan ne’e hodi deskansa iha tempu kalan ho uma tatis ne’ebé laiha odamatan taka de’it ho jinku ferugen.
Joranalista : Chay Risky/Anis
