Loluwai Média (Viqueque) – Diresaun Jerál Indústria (DJI), liuhusi Diresaun Nasionál Indústria Manufatureira (DNIM), realiza formasaun tékniku ba diversifikasaun produtu agrikola iha suku Uma Uain Craic, postu administrativu Viqueque Vila, durante loron 5 hahu husi 4 to’o 9 Jullu 2025. Formasaun ne’e nia orientasaun ba grupu empresarial  lokal JENU FERDES atu transforma nu’u sai Cooking Oil hanesan alternativu autonomia ba produsaun lokal.

Formasaun ida ne’e parte husi esforsu Ministeriu Komérsiu no Indústria (MCI) atu impulsiona diversifikasaun ekonómika no valoriza setór agríkola nu’udar baze industriál.

Inisiativa ne’e fó hanoin ne’ebé klaru ba governu atu reduz dependénsia ba importasaun no hatama produtu lokal ba merkadu internasional.

Formasaun durante loron lima, partisipante sira hetan kuñesimentu kapasita teknika kona-ba Transformasaun nu’u ba Cooking Oil ho teknologia simples, atu kria alternativu ba estabilidade presu ai-han, inklui Cooking Oil, iha merkadu doméstiku, atu substitui importasaun produtu mina Bimoli, atu hasa’e kualidade no produtividade indústria lokal, fó koñesimentu no abilidade ba emprezáriu foun, liliu jovem sira iha área rurais.

Diretór Nasionál Rekursu Humanu (DNRH) Jorge Ferreira, reprezenta Ministru Komersiu Industria (MCI), haktuir, agrikola nu’udar setór ne’ebé potensial no sai futuru ekonomia Timor-Leste.

“Setor agríkola nu’udar potensiá bo’ot, no produtu orgániku lokal ne’ebé mak bele sai forsa ekonomia komunidade. Hodi dalan ida ne’e, jovem sira presiza orientasaun, inspirasuan no akompañamentu atu transforma ideia ba negosiu.”

Formasaun teknika ne’e hetan partisipasaun maximu husi jovem foinsa’e sira, ne’ebé iha motivasaun atu aprende no halo inovasaun. Programa formasaun mak parte integra ba estratéjia governu atu kuda espíritu empreendedorizmu ba jerasaun foun.

Tu’ir dadus estatístiku, pursentu 75  (75%) populasaun Timor-Leste iha faze idade produtivu.

MCI fiar, ho orientasaun ne’ebé klaru, halo jovem sira bele sai makina prinspipal ba transformasaun ekonomia nasional, liliu iha setór mikro, pequena no média empreza.

Formasaun ida ne’e mos nu’udar preparasaun ba partisipasaun iha Kompetisaun Negósiu Inovativu Nasional (KNI-5). Grupu ne’ebé envolve iha formasaun sei apresenta planu negosiu, defende ideia sira ba painel avaliasaun, hodi konkore ba premiu, asesu ba fundu inovativu, no oportunidade kreditu.

MCI liuhusi DJI sei kontinuahalo  monitorizasaun no fasilita informasaun teknika ba grupu sira ne’ebé interese iha diversifikasaun produtu. Akompañamentu regular sei fó seguransa ba sustenabilidade atividade ekonomika iha nivel munisipál.

“Negósiu la fásil, maibé bele sai realida pozitivu se iha ideá klaru, planu estrutura, no suporta tékniku. Dalan ba susesu mak tenke hahu husi buat ki’ik ho determinasaun boot.” Jorge afirma.

Formasaun ne’e sei sai ezemplu konkretu ba inovasaun lokal, lideransa jovem, no kontribuisaun direta ba dezenvolvimentu Timor-Leste, ne’ebé sustentável.

Partisipa iha enseramentu formasaun ne’e Diretór Nasional Planeamentu MCI, Komandante PNTL postu administrativu Viqueque Vila, Autoridade suku, IADE, ADRA, Saude Alimentar no  Inan-aman. Kompleta ho entrega sertifikadu ba partisipante sira ne’ebé partisipa formasaun durante loron lima.

Ekipa Loluwari

By Ilima'a

Profile Loluwari Media online Loluwari media Online nudar instituisaun midia ida, ne’ebé hala’o nia atividade konaba partilla informasaun ba publiku, iha kapital Dili. Iha suku vila verde postu administrativu Vera Cruz. Loluwari.com foku partilla informasaun atual sira ne’ebé akontese kada loron iha rai laran, liliu preokupasaun publiku nian iha area remotas to’o iha nivel nasional. Loluwari media online hahu nia atividade hodi pasa informasaun iha situasaun estadu emerjensia daruak metade fulan maiu tinan 2020. Maske nune’e loluwari Media online foin mak hetan lisensa husi servisu rejistu verifikasaun emprezarial Institutu publiku SERVE, IP husi kompania LOLUWARI IRA, LDA iha loron 30 fulan junu tinan 2020, ho nia lisensa operasional 1322586. Bazeia ba lei komunikasaun social artigu 40 no 41 konaba liberdade imprensa no liberdade espresaun sidadaun hotu iha direitu atu expresa sira hanoin tuir dever no obrigasaun ne’ebé la viola ema seluk nia liberdade. Inisiativa hari’i Loluwari Media Online, tanba ejensensia konsellu imprensa nian konaba publikasaun informasaun ne’ebé fo sai ba publiku tenke tama kategoria konsellu imprensa nian, no instituisaun media sira atu publika informasaun tuir lei komunikasaun social no komunga kodegu etika jornalistika ne’e sai ukunfuan ba jornalista sira hala’o kna’ar. Instituisaun media sira nia papel partilla informasaun ba publiku liuhusi publikasaun lorloron ho meius komunikasaun social sira kompostu husi media elektronika, media imprime no media online. Ne’ebé publikasaun informasaun sira laiha intervensaun husi media nain sira ho intensaun politika no ekonomia. Loluwari Media Online nudar instituisaun media privadu ne’ebé eziste atu publika informasaun tuir padraun Konsellu Imprensa no mos asosiaun jornalsita sira hanesan Timor Leste Press Union TLPU, Asosiaun Jornalista Timor Leste ne’ebé sai matadalan ba kna’ar media sira. Loluwari media online nudar instituisaun media ho orientasaun lukrutivu hanesan media privadu ne’ebé loke kampu servisu ba an rasik iha era agora hodi redus desempregu iha rai laran. Rendementu ne’ebé loluwari hetan sei mai husi iklan husi parseiru sira hanesan governu, seitor privadu sira seluk opiniaun no meius seluk. Atu fasilita salariu ba nia membru sira ne’ebé mak emprega aan iha Loluwari Media Online. Buat seluk ne’ebé la mesiona sei kesi iha regulamentu internu kompania nian ho rigorozu. Vizaun no Misaun Vizaun • Nudar referensia ne’ebé inspira leitor sira liliu publiku nia prepetiva konaba informasaun ne’ebé adekuadu iha era global ba liberdade publiku nia atu konsumu informasaun. Misaun • Informasaun ne’ebé ho tipu edukativu nudar kontrolu sosial ba publiku. • Partilla informasaun iha teritoriu tomak kobre informasaun atual akontesementu atual iha area edukasaun saude ekonomia, agrikultura no seitor produtivus sira. • Hamri’ik ho Forma rasik atu pasa informasaun iha politika redasaun no editorial ne’ebé tuir matadalan kodegu etika jornalistiku. • Produz nutisia ne’ebé independent no livre husi presaun politika no ekonomia maibe firme publika informasaun ho balansu no diferenti. • Produtu informasaun ne’ebé kualidade Strutura redasaun Xefe Redasaun : Cesar Pires Kordendor Kobertura : Alberto Pires Sekretaria Redasaun : Fernando da Costa Redaksi: Herminio Cardoso, Fernando da Costa, Alberto Pires, Sergio da Cruz, Elio da Costa, Estevão Nunu, Diretór Kompania Loluwari Ira, LDA : Herminio Cardoso Manajer Iklan/Marketing: Hernania Febriani Soares Cardoso Finansa : Otilia Caldas IT/Web: Benigno Aquino Campos, Salis Cardoso Office : Lemorai, Vila Verde, Vera Cruz, Dili, Timor Leste. phone: 74327856 (WA/SMS) fanpage facebook : loluwari media online email : cesarpires046@gmail.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!