Loluwari Média (Aileu) – Jestór Produsaun Centru Audivisual Max Stahl Timor-Leste (CAMSTL), Rogerio Cardoso Neves, hatete, Konsulta Popular ba dala 26 nu’udar loron Espesiál ba CAMSTL ho programasaun CAMSTL munisípiu ba komunidade iha munisípiu Aileu postu administrativu Aileu Villa, loke Filmagen Antigu ba Komunidade ema ho Difisensia sira ne’ebé presiza hatene Timor-Leste nia historia.
“Arkivu sira ne’ebé durante ne’e Maktoban Saudozu Max Stahl rai iha Sentru Audivisual Max Stahl TL, ohin loron CAMSTL halo programa lori arkivu ou memoria pasadu ne’e hatudu ba ita nia komunidade sira atu nune’e komunidade sira bele refleta fali ita nia historia akontesimentu no tragedia sira ne’ebé tinan 20 resin ba kotuk liliu ita nia prosesu luta ba 24 anos.” Dehan Jestór Produsaun CAMSTL, Rogerio Cardoso Neves, ba loluwari.tl iha Aileu Sarlala, Sexta (29/08).
Neves esplika, durante ne’e CAMSTL lori Video pasadu sira ne’e ba munisípiu no postu sira atu projeta Filme Historiku sira ne’e ba komunidade sira atu hatene Historia pasadu sira ne’ebé assuwa’in Timor Oan luta hodi defende rai no povu ida ne’e to’o hetan nia independénsia.
“Ho ami nia programa ne’e halo komunidade antujiaz iha munisípiu hirak ne’ebé ita hakat liu tanba Filme sai nu’udar historia realidade ne’ebé ita nia nasaun hasoru iha tempu difisil nia laran tanba ita nia Maktoban Saudozu Max Stahl rai hela memoria barak iha Sentru Audivisual Max Stahl iha Dili no nunka lori ba munisípiu, tanba ne’e mak CAMSTL lori nia programa ba munisípiu lori mos ho argivu sira ne’e ba ita nia komunidade sira atu bele hatene ita nia historia prosesu luta libertasaun.”
Komunidade ema ho Difisensia no joven sira iha munisípiu koriozu atu hatene historia tinan 20 resin ba kotuk kona-ba saida mak akontese, tanba ne’e mak CAMSTL lori programa ne’e ba Munisípiu hafoin komunidade sira hatene Historia pasadu sira ne’ebé akontese iha tempu difisil nia laran.
“Historia moruk ne’ebé ita nia luta na’in sira hasoru iha tempu difisil terus no susar, mataven no ruin naklekar lemo-lemo iha fatuk kuak ailaran, sa’e foho, hakur mota no mate hamlaha tanba hakarak Timor-Leste independénsia. Tanba ne’e mak ita nia Saudozu Max Stahl ne’ebé nia aten brani halo memoria ou Filme Realidade ne’ebé uluk ita nia luta na’in no Guerileiru sira halo mak agora CAMSTL mai ho nia Filmsgen Titulu “Rejistir Venser” ne’e iha komponente tolu mak Frente armada, frente Diplomáta no Frente klandestina nian ba ita nia komunidade sira atu bele hatene Historia luta Frente 3 nian.”
“Filme ne’e Saudozu Max Stahl nian ho Titulu “Memoria Max Stahl” ne’e ko’alia kona-ba Maktoban nia viagen mai Timor-Leste, no nia kontribuisaun ba luta libertasaun tinan 20 resin nia misaun iha TL tanba Maktoban rai arkivu barak iha Sentru Audivisual Max Stahl Timor-Leste.
“Ha’u husu ba ita nia komunidade sira hotu bele nonton Filme ka memoria historia abut husi Timor-Leste, tanba Sentru Audivisual Max Stahl nia papel importante atu transmite filmagen ne’e ba komunidade sira hotu tanba ita nia historia ne’e moruk nune’e jerasaun foun sira bele hatene historia bainhira Nasaun TL hamrik ho nia historia rasik.”
Difisensia Maria Maia, Sente kontente atu hare filme Pasadu ne’ebé Assuwa’in no Guerileiru sira nia luta no dedikasaun ho sofrimentu oioin hafoin Timor-Leste hetan nia independénsia.
“Ha’u sente kontente bainhira Sentru Audivisual Max Stahl Timor-Leste, lori Video Pasadu mai loke fila-fali ami foin sente katak uluk ita nia funu na’in no Guerileiru sira luta hasoru inimigu ita haree fuan moras no triste maibé grasas Maromak nian ita nia luta na’in balun oferese nia an ba mate no balu sei moris ohin loron Timor-Leste hetan nia independénsia.”
Jornalista : Chay Risky