Loluwari Média (Díli) – Komandu Munisípiu Díli (KMD), Superintendente Xefe Polisia, Orlando Gomes, hatete, polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) liuhusi komandu Munisipiu Dili servisu hamutuk ho Forensik Nasionál ke’e mate isin bebe ne’ebé diskunfia nia inan mak hakohi.
“Ita ke’e hela mate isin lori ba hospital Nasional Guido Valadares (HNGV) sala Mortuariu hodi halo Autopsia, ami bazeia ba mandadu husi Tribunal no agora daudaun mate isin bebe oan ne’e ita entrega fila-fali ba nia familia hodi halot, no kazu ne’e nia prosesu ita kontinua no ita lori ba Ministeriu Publiku (MP).” Dehan Komandante PNTL munisípiu Díli (KMD), Superintendente Xefe Polisia, Orlando Gomes, ba jornalista sira iha Kuartel Geral PNTL Kaikoli, Dili, kinta (01/08).
Gomes esplika, autoridade seguransa konsidera aktu hakohi nu’udar krime Infantesidu, nune’e PNTL tenke halo prosesu Investigasaun ba suspeitu sira ne’ebé hakohi bebe.
“suspeitu ita bolu hotu hodi halo identifikasaun no ami sei kontinua halo prosesu Investigasaun bazeia ba orientasaun husi MP no kazu ne’e ami entrega ona ba MP hodi hein mandadu detensaun, husu MP no iha momentu ne’e ita kaer suspeitu nomos testemuña ne’ebé ita asegura atu ita bele halo prosesu identifikasaun.”
Xefe aldeia Suram, Julio Amaral, informa, momentu ne’e iha tuku 4 lorokraik suspeitu na’in 3 mai ho bebe ou Anju oan nee, tau iha dos laran no rai do’ok iha ne’eba mak sira la’o tun mai maibé iha rate laran iha mos familia balu halo hela rate nune’e suspeitu sira ba husu aisuak hodi ke’e rai hodi hakoi, tanba maneira suspeitu sira hakoi bebe ne’e mak la tu’ir kriteria.
“Tu’ir ita nia lisan no Kultura bainhira ema mate, bebe ou ema bo’ot tenke ta’u iha kaisaun konsidera ita nu’udar humanu maibé suspeitu sira tau de’it iha dos lori mai hakoi ho aktu ida ne’e familia sira diskunfia bebe ne’ebé sira mai hakoi ne’e dalaruma problema, liu tiha loron 1 bebe nia inan mai vizita fila-fali bebe ne’e, maibé mai ho masker metin no liu loron tolu bebe inan mai vizita tan mak komunidade sira ne’ebé hela besik rate mak telefone imediatamente ba PNTL, no PNTL ho rapidamente mai to’o iha rate hodi kaer bebe nia inan hodi husu nia, no ita nia Autoridade seguransa lori kedas ba Eskuadra Na’in Feto hodi submete ba prosesu Investigasaun.”
Iha akontesimentu ne’e liu semana ida ona prosesu ne’e la’o, hein mandadu kapturasaun husi Tribunal ohin ekipa Forensik hamutuk ho VPU halo ezaminasun fizika ba mate isin hodi kontinua ba HNGV hodi halo Autopsia.
“Suspeitu sira ne’e ami aldeia ketak maibé ami suku ida ho suku Lahane Oriental, suspeitu sira iha aldeia Sare, Ami aldeia Suram durante ne’e nu’udar Autoridade lokalhalo kooperasaun diak ho PNTL, tanba aktus ida ne’e ami konsidera krime tanba maneira hakoi mate isin la tama kriteria. Tanba ita hakoi ema ida nia vida tenke tau tu’ir nia dalan se bainhira la tu’ir nia dalan, ita konsidera ne’e krime.”
Hanesan Autoridade lokal la tolera sidadaun ne’ebé halo krime tanba ne’e husu ba PNTL atu prosesa kazu ne’e tu’ir lei nune’e sidadaun ka suspeitu sira ne’ebé komete aktu krime tenke ba hatan, maske sidadaun ne’e la’os ha’u nia aldeia maibé Autoridade lokal husi aldeia Sare iha ona komunikasaun ho ha’u, ha’u so dehan deit prosesu ne’e la’o hela tanba ne’e kazu krime ne’e la’os kazu sivil. Tanba nu’udar Autoridade ha’u lakohi hola inisiativa atu rezolve problema sira hanesan ne’e, tanba bebe nia aman agora iha estrangeiru nune’e sira hakarak hakoi subar bebe ne’e.”
Jornalista : Chay Risky
Editór : Ilima’a