Loluwari Média (Díli) – Komandante  Unidade Falintil (UF), Tenente Coronel, Abel da Costa Xavier “Niki”, hatete, ohin formatura dahuluk hodi hasai Membru UF ho postu Cabo nia boina tanba Membru refere komete hola feto rua.

“Ohin ita hala’o formatura dahuluk halo Unidade Falintil hakfodak tanba formatura dahuluk akontese iha ita nia Unidade forsa Espesial tanba ho kazu ida ne’ebé akontese ba ita nia kamarada ho postu Cabo, Fernando Soares, hodi nia boina hodi halo separasaun servisu ou hapara husi Instituisaun F-FDTL tanba despaixu husi Xefe Estadu Maior General Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) asinatura husi Vise Xefe Estadu Maior General F-(FDTL).” Dehan Komandante  Unidade  Falintil (UF), Tenente Coronel,  Abel da Costa Xavier, “Niki” ba jornalista sira, iha Tasi-Tolu, Dili, kinta (22/08).

Superior ne’e hatete, desizaun ida ne’ebé klaru no ikus nune’e husu Forsa Armada hotu hakruk ba lei, tanba lei mak bo’ot liu primeira vez akontese iha unidade espesias kazu ida ne’ebé mak akontese ba kamarada, Fernando, hodi hasai nia bonia ba vida Sivil,  hotu-hotu tenke hakruk de’it ba lei.

“Ha’u husu ba ita hotu, kona problema hanesan ne’e resolve primeiru enternu ita nia unidade depois labele ona foin halai ba iha ita nia kuartel jeneral se bainhira rezolve labele ona mak ita nia familia mai halo keisa uluk ona iha Quartel Jeneral ami komandante labele halo buat ida, ne’ebé husu ba ita bo’ot sira atensaun ba kazu hanesan ne’e buka dalan alternativa lalais husu ajuda no apoiu maluk sira atu bele apoiu no ajuda ita bo’ot sira nia problema, labele nonok labele hanoin ita bo’ot sira di’ak de’it bainhira resultadu preparasaun servisu, ne’e militar kuandu halo sala buat ruma kazu iha ona Quartel Jeneral ne’e laiha perdua, primeiru, segundu terseiru kuandu hanesan ne’e nafatin, ne’e haruka sai tia ne’e la’os ita nia alin primu kolega, maibé ba ita hotu membru forsa hotu la difini ema servisu separasaun servisu ne’e laos ita nia maun alin maibé iha kontinente unidade seluk halo nia halo de’it, maibe UF foin primeira vez.”

Inisiu hari’i unidade espesial dahuluk foin 2024 hasai kamarada Fernando nia boina ba vida Sivil, tanba kazu ida ne’ebé mak nia rasik halo problema ne’ebé nia rasik mak sente nia rasik mak halo ema hotu lahatene, nia komante propriu ne’e segundu komandante mos lahatene ofisiais sira mos lahatene ne’e kazu nia mak halo privasidade. Ne’e la’os estadu nia servisu ne’e la’os problema servisu nian maibé problema privadu kuandu tama ona iha instituisaun F-FDTL superior sira konsidera ne’e sala kontra lei, kontrasaun militar ne’e akontese ba unidade ida ne’e ne’ebé la presija ko’alia barak tanba ida ne’e akontese iha UF ba oficiais tenke kuidadu.

“Ita kuandu kontra infrasaun kontra lei regulamentu militar, tenke kuidadu ita nia membru hotu moris iha lei nia okos ne’ebé labele. Ita sai forsa konsidera lei ne’e la vale lei militar ketak lei sivil ketak ne’ebé tau ida-idak nia konsensia, ne’e militar kuandu halo kois oituan de’it mak ne’e ona.

Sivil sei perdua maibé militar lae. Kaundu halo sala ona ita nia komandante perdua depois primeiru segundu terseiru nafatin tenke ba iha Quartel Jeneral mak ne’e ona ultima ita hasai boina husi ita nia ulun, komunidade kursu ita nia unidade jeneral deside ne’e ita sai husi Forsa ba vida  sivil, fila fali hanesan pasadu nian. Ne’ebé ha’u husu ba kamarada Fernando ita bo’ot ba oin data 22 agostu 2024 horas tuku 08 liu minutu 30 laiha ona direitu hanesan membru militar, ita bo’ot Eis militar.

“Ha’u komandante unidade hanesan maun hanesan balu iha dalan karik ita hase malu hanesan maun alin, labele bolu ha’u komandante ha’u labele bolu ita kabu ita bo’ot moris fila-fali ho vida sivil hanesan tinan hirak liu ba ita bo’ot antes tama mai militar.

 

“Ita bo’ot iha tempu bele mai hasoru ha’u ho segundu komandante para ita ko’alia buat seluk, ida ne’e eis militar tenke brani fuan bo’ot, lalika laran taridu tanba buat sira ema dehan mane mak halo tenke responsabilidade nia hahalok ne’ebé mak nia halo, ita bo’ot simu nia konsekuensia atu di’ak ga aat ita bo’ot simu.

Ami nia sentidu tristeza tanba ami bele hasai ita bo’ot husi unidade espesial falintil, ami lakon ema ida durante servisu di’ak durante esforsu ne’ebé mak esforsu unidade espesiais durante ita nia kolega kamarada sira, imi nia servisu hamutuk ne’e mak durante ne’e ita nia kolega sira sei halo ne’ebé ita bo’ot bele ba iha vida sivil maibé, o nia kolega sira sei la haluha ita bo’ot Nando, Nando ne’e kolega sira sei temi hanoin hela de’it la’os ita bo’ot mate maibé ita bo’ot sai husi militar ba vida sivil.”

Sai husi unidade espesial fila ba uma tenke hasai farda militar, laiha farda kompletu mak sai husi ne’e, Fernando kabu fila ba familia moris hakmatek moris tuir la iha ona dalan ba militar forsa tomak UF sira hatene ba primeira vez akontese ba unidade espesial ba oin labele halo tan hanesan ne’e problema hanesan ita nia kamarada ne’ebé mak halo problema ne’ebé nia halo hanesan krimi iha servisu maibé problema iha privadi husu ba ita bo’ot sira imi hotu hatene imi nia kolega ne’e, husu ita bo’ot sira forsa falintil labele se imi la halo tuir dalan mak sai husi ne’e.

Jornalista : Chay Risky

Editór : Ilima’a

By admin

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!