Loluwari Média (Díli) – Komandante Eskuadra Kristu Rei, Inspetór Asistente polisia, Paulino de Carvalho, informa, manorin no inan-aman mak eduka oan sira sai estudante diak.
“Ho situasaun ne’ebé mak akontese iha sexta feira atan ha’u duni mak mai netraliza problema iha fatin ida ne’e iha momentu ne’eba, ha’u foti diretór eskola rua, vise rua no estudante sira ne’ebé mak komete ba krime ne’e.” Dehan Komandante Eskuadra Kristu Rei, Inspetór Asistente polisia, Paulino de Carvalho, ba jornalista sira, hafoin dialogu ho estudante sira iha Becora, Dili, tersa (01/04).
Nia hatete, situasaun ne’ebé mak akontese, akontese ona maibé krime ne’ebé mak pesoal halo labele resolve. Ema ida-idak hatan ba nia aktus ne’ebé nia komete tanba kazu ne’ebé rejista iha sistema sei la resolve. Maske ohin loron estudante ho manorin na’in no mos Polísia Eskuadra Kristu Rei mai halo dialogu atu ba oin estudante sira labele halo problema tan.
“Konsensia alunus laiha no la valoriza inan-aman sira nia sofrementu no lavaloriza manorin na’in sira nia edukativu mak estudante ne’ebé kaer fatuk no komu liman ba malu, ami bolu diretór eskola na’in 2 mai atu rejolve hodi netraliza problema ne’ebé mak akontese. Maibé prosesu krimal ne’ebé akontese ba eskola, patrimoniu estadu nia prosesu tenke kontinua, nune’e pesoal ne’ebé mak tuda ne’e bele ba hatan saida mak nia halo.”
Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) nu’udar autoridade seguransa hala’o nia knaar hodi asegura problema ne’ebé estudante sira halo. Resolve situasaun sira ne’ebé mak akontese ona iha sexta feira. Tan ne’e mak husu ba diretór eskola rua ne’e ho nia vise ho estudante sira ba halo prosesu identifikasaun.
Diretór Eskola Ekonómia Comersiu (EEC), Bento Quintâo, haktu’ir, iha sexta kotuk eskola rua ne’e iha tentasaun sira tuda malu, tanba ne’e ohin bolu eskola hodi mai rezolve problema.
“Profesor sira mai hanorin imi kona-ba sensia la’os hanorin imi atu baku malu, tuda malu, maibé hanorin imi atu sai diak no sai ema ne’ebé mak maduru ba imi nia future. Ami la’os hanorin imi atu kaer fatuk no kaer tudik atu tuda malu no oho malu maibé oinsa ami hanorin imi atu sai ema ne’ebé edukadu.”
Tanba ne’e husu ba estudante sira husi parte rua komesa ohin ba oin imi hasoru malu iha fatin ne’ebé de’it labele sai inimigu ba malu maibé haree malu hanesan kolega no estudante diak ba malu.
“Ita nia sorumutu ohin ne’e ita atu dame malu no rezolve entre eskola 2 atu sai kolega no la’os sai inimigu, sai estudante ne’ebé diak ba futuru no sosiedade no mos ba nasaun.”
Diretóra eskola ESTV-IT 28 de Novembru Becora, Tomas Pinto, husu diskulpa ba eskola Ekonómia Comersiu nu’udar humanu iha tempu kuarezma iha dezafiu ne’ebé mak eskola enfrenta.
“Aktus ne’ebé mak imi halo no sira halo, ami rua hanesan aman ba imi la konsege kontrola imi ho diak maibé ba oin ha’u fiar katak imi ho ha’u no sira ne’ebé mak envolve edukasaun nian servisu hamutuk ita dezenvolve eskola rua ne’e ba futuru sei diak.”
“Estudante sira tenke badinas mai eskola bainhira tama ona iha portaun sei labele sai ba liur no mos bainhira ema balu mak sadik ka provoka tuda kalen iha tempu prosesu aprendisajen nia laran so professor ou profesora labele sai, bainhira sira sai sira mos sei hetan sansaun husi diretór eskola.”
“Iha eskola ne’e laiha ema ida mak mai ho nia kor seluk no laiha rasa seluk ita hotu hanesan joven Timor-Leste mai husi ran ida no edukadu tanba ne’e mai ita hari’i unidade kria paz no estabilidade iha ita nia eskola no mos ita nia komunidade.”
Inspetór edukasaun munisipiu Dili, Lino da Costa, hatete, la fo sala ba eskola rua ne’e tantu estudante no profesores sira. Tanba ne’e hanesan akontesimentu ne’ebé mak akontese ona maibé oinsa mak bele hadia ba oin bele kria situasaun ne’ebé diak iha eskola rua ne’e.
“Ita familia bo’ot ne’e presiza tau atensaun ba eskola 2 ne’e ita bele hamutuk liliu estudante sira mai eskola atu aprende la’os mai kria problema.”
Inspetór mos husu ba estudante sira atu hatudu sira nia maturidade nune’e evita problema sira. Nune’e ba oin labele repete hahalok krime.”
“Ha’u husu ba estudante sira bainhira ema deskuñesidu balu mak tuda uluk sira nia eskola husu ba sira atu labele tuda hasoru maibé husik ema ida mak sai ba liur hodi identifika fontes ka ema ne’ebé mak tuda, no hato’o ba autoridade seguransa.”
Jornalista : Chay Risky