Loluwari Média (Díli) – Xefe Estadu Maiór Jenerál Forsa Armada (XEMGFA),Tenente Jenerál Domingos Raul “Falur Rate Laek”, propoin ba Estadu membru Komunidade ko’alia lian Portugés (CPLP, sigla Portugés) atu deskute hamutuk mekanizmu hodi kombate husi ameasa transnasionál hanesan peska ilegál no atividade ilisitoria sira seluk.
Falur hatete,komunidade estadu membru CPLP presiza tau atensaun mak aumenta númeru ezersísiu no simulasaun hamutuk,ne’ebé adapta ba kondisaun jeográfika no kapasidade Estadu-Membru ida-idak, husi Amazónia ba oseanu Índiku, no husi Atlántiku ba Pasífiku.
“Konferensia Mariña da Guerra no Guarda Kosteira bá dala IX atu hametin mekanizmu partilla informasaun operasionál no konsiénsia marítima entre Mariña no Guarda Kosteira sira liu-husi plataforma dijitál komún no protokolu troka informasaun ne’ebé lalais no efisiente.” DehanXefe Estadu Maiór Jenerál Forsa Armada (XEMGFA),Tenente Jenerál Domingos Raul “Falur Rate Laek” ba jornalista sira iha Hotel JL. Word Metiaut Díli, Sesta (17/07).
Programa formasaun no kapasitasaun téknika atu mariña ki’ik sira, hanesan Timor-Leste, bele aprende husi esperiénsia mariña boot sira iha CPLP atu bele aprende husi koñesimentu rejionál ne’ebé nasaun ida-idak iha kona-ba nia espasu marítimu rasik.
“Forsa CPLP la’ós tanba ita hotu iha kapasidade hanesan, maibé tanba ita-nia esperiénsia sira kompleta malu,Língua portugés ne’ebé hamutuk ita la’ós patrimóniu kulturál de’it”
Tuir Falur,membru CPLP sira mós sai instrumentu importante ba konfiansa, formasaun no interoperabilidade entre instituisaun defeza sira, ne’ebé harii durante tinan barak liu-husi koperasaun.
“Konfiansa ida-ne’e bele haree ba futuru ho hakmatek, tanba ita hatene katak sei la enfrenta dezafiu sira mesak,Oseanu ne’ebé ohin bolu ita hamutuk mak oseanu hanesan ne’ebé iha sékulu liubá lori ita-nia bei’oan sira hasoru malu no partilla lian komún ida.”
Jerasaun ohin loron iha responsabilidade atu transforma eransa istórika ida-ne’e ba komunidade seguransa ne’ebé modernu, efikás no prepara ho teknolojia atu hasoru dezafiu sira iha tempu agora.
Tanba Timor-Leste, nasaun ida ne’ebé harii liu-husi rezisténsia no tasi, sente orgullu atu simu Konferénsia ida-ne’e no kontribui ho nia lian, nia esperiénsia no nia determinasaun atu hamutuk ho parseiru sira iha CPLP, harii espasu marítimu ida ne’ebé seguru no prosperu liu.
“ha’u hakarak fó boas-vindas calorozu ba delegasaun hotu iha Timor-Leste, no hakarak loron servisu sira-ne’e lori debate produtivu, troka esperiénsia no konkluzaun sira ne’ebé bele aproxima ita ba objetivu komún ne’ebé ohin halibur ita iha ne’e.”
konferénsia ida-ne’e bele sai pasu metin ida atu hametin sinerjia duradouru entre Marinha no Guarda Kosteira sira iha CPLP, atu servi dame no seguransa ba tasi sira ne’ebé Timor hotu partilla.
“Ha’u hakarak deseja servisu di’ak ba delegasaun hotu no hakarak mós ita hotu hetan estadia ne’ebé agradável no memorável iha Timor-Leste.”
Jornalista : Cesar Pires
Editór : Herminio Cardoso
