Loluwari Média (Covalima) – Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta, nia vizita dahuluk ba Aeroportu Internasionál Komandante Em-Xefe das Falintil, Kay Rala Xanana Gusmão, ho nia infra-estrutura ne’ebé diak.
“Ita nia funsionamentu iha Aeroportu Internasionál pista laran buat sira ne’e hotu diak no organiza diak, aeroportu kondisaun diak uluk halo konforme governu nia apoiu ba operasaun iha tasi timor Suai sai hanesan suplay base ba operasaun petrolifeiru gas, iha gas Timor bele, la’os de’it greater sun rise, tanba husi Suai ba tasi Timor inkluidu riks sira Australia nia iha parte Australia nian besik liu husi nee.” Dehan Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta, ba jornalista sira, iha Aeroportu Internasionál Em Xefe Das Falintil, Kay Rala Xanana Gusmão, Suai, Sexta (28/03).
Xefe estadu hatete, Australia besik liu Aeroportu Suai, helikoptru labele ba husi Darwin ba riks sira do’ok demais bele tama husi Aeroportu Suai.

“Aeroportu diak no kualidade nivel sub-rejional, ita nia, bankaria bele husi ne’e ba Oe-Cusse no ba ne’ebé de’it bele utiliza ita nia Aeroporto ida ne’e.”
Observasaun xefe estadu uluk kedas governu halo antisipasaun halo planu antisipasaun instituisaun ba Suplay Base maibé paradu tanba negosiasaun ho Australia atu dada pipe line ba Australia, maibé tanba maun Xanana Luta makaas para suplay base iha Timor atu nune’e play line mai Timor hodi halo infra-estrutura.
“Ita nia infra-estrutura lubuk ida sei halo iha Natarbora, entaun kosta sul ne’e pipe line karik mai duni tanba ne’e PR Horta laos hola parte iha negosiasaun governu nian liuhusi Timor Gap halo negosiasaun.”
Desizaun governu atu dada pipe line maibe sei halo negosiasaun, se mai duni karik, ne’e investimentu iha Timor makaas no bo’ot los iha infra-estrutura de’it.
“Tinan hirak nia laran ona laos tinan agora de’it, tinan 10 resin ona governu ida ne’e Maun bo’ot Xanana kaer tinan hira ne’e nia laran halo formasaun Top ba Timor oan lubuk ida, oras ne’e daudaun negosiasaun ho joint investiment sira Timor oan sira mak kaer negosiasaun hanesan tekniku ita nian ne’ebé iha doutoradu, masteradu no iha universidade bobo’ot iha Australia no Eropa no mos Indonesia sira mak halo maun bo’ot laos partisipa lorloron nia husi kotuk entrega ba Timor Gap ho apoiu mos husi Ministru Agio Pereira, maibé ita haree rekursu humanu ida bo’ot ne’e Timor-Leste iha. Hanesan ita ba iha banku central ita bele hatete 100% Timor oan nian.”

Nune’e iha Ministeriu Finansas mos 100% Timor oan, dala ruma rai hotu iha mundu ne’e inklui Indonesia mos sei uza konsultoriu balu husi Amerika no fatin seluk hodi halo servisu ba sira no mos iha Dubai no seluk tan ne’e normal.
“Nune’e mos iha portu Tibar, Timor oan inklui Feto lubuk halo servisu ne’eba no maioria husi Timor oan Xina uitoan de’it tanba ne’e Timor preparadu para simu todan iha dezenvolvimentu sei makaas loos tanba momentu asina akordu momentu ne’e kedas osan milaun ba milaun tama mai tanba infra-estrutura, kuandu akordu hetan la’os de’it governu Timor no Timor Gap, Fundu Petrolifeiru mak halo investimentu maibé ne’e operador sira hotu komesa halo investimentu.”
Jornalista : Chay Risky
