Loluwari Média (Díli) – Direitór Interinu Diresaun Servisu Investigasaun Kriminal Nasional (DSIKN), Superintendente Asistente Polísia, Mouzinho Tavares Correia, informa, ekipa konjunta Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) liuhusi Diresaun Servisu Investigasaun Kriminal Nasional (DSIKN) inklui Autoridade Audoneiru Alfándega iha 02 Abril halo apreensaun ba droga ho tipu Cocaine kilograma 2.94 ne’ebe haruka husi Franca mai Timor-Leste.
“Iha 03 Abríl, ita komesa loke sasán sira ne’e, bainhira ita loke ita hetan droga. Droga ne’e ho tipu Cocaine ne’ebé mai husi Franca, no husi rute Franca mai Singapura mai Dempasar (Bali) no Dempasar Dili ho aviaun Citilink.” Dehan Direitór Interinu Diresaun Servisu Investigasaun Kriminal Nasional (DSIKN), Superintendente Asistente Polísia, Mouzinho Tavares Correia, ba jornalista sira, iha Komandu Jerál PNTL Kaikoli, Dili, sexta (04/04).

Nia hatete, droga ho tipu Cocaine ne’e hahú importa husi sidadaun Franca ho naran Douwnlou Youn Han haruka husi Franca mai Timor –Leste, hahú iha 24 Marsu no to’o Timor-Leste iha dia 28 Marsu 2025. Maibé hafoin sasan sira ne’e to’o Timor iha 2 Abríl 2025. PNTL halo kooperasaun entre Autoridade Alfandega halo pasa revista ba sasán sira ne’e.
“Iha Timor-Leste ita mós identifika ema ne’ebé simu sasán ida ne’e. bazea ba informasaun ne’ebé ita iha, ita detein tiha ona sidadaun estranjeiru ida ho Inisial YG ne’ebé agora iha ita nia kontrolu. Prosesu la’o hela, ohin auto sira hatama tiha ona ba Ministeriu Publiku (MP) ho númeru NUC 0090/25. PNSIK.”
“Auto nutisia ba kazu ne’e ho evidensia sira, PNTL subemete ona ba MP no kazu ida ne’e konsidera hanesan krime organizadu no bem organizadu.
“Kazu ne’ebé mak relasiona ho droga ne’e kazu organizadu transnasional organiza husi nasaun ida ba Nasaun ida bele atraves husi aviaun no ró. La respeitu area juridiku nasaun ida nian, ida ne’e ita konsidera nu’udar krime transnasional.”

Tanba ne’e prosesu ba kazu ne’e sei la’o hela no autoridade Seguransa PNTL sei buka tu’ir Autor prinsipál ne’ebé hatama droga ne’e.
“Ita sei buka tan ema ne’ebé sai suspeitu prinsipál tanba ida ne’ebé mak ha’u fiar ida ne’e lá’os suspeitu prinsipál, prosesu sei la’o hela bainhira ita hetan ita sei informa ba média.”
Tanba kazu droga ida ne’e iha ligasaun ho krime organizadu transnasional iha Amérika Latina Mexico no Colómbia.Maibé ita seidauk hatene loloos ne’e mai husi Mexico ka Colómbia, maibé iha indikasaun katak envolvimentu krime organizadu sira ne’ebé nasaun Nigeria no Mexico utiliza.”
Atu halo prevensaun ba krime sira transnasional ne’e lá’os autoridade ida rua de’it ne’e presiza envolvimentu husi siénsia barak hahú husi Nivel nasionál no nivel rejionál presiza kooperasaun internasional.
Rekorda fali katak droga ho tipu Cocaine antes ne’e autoridade polísia halo ona aprezensaun iha tinan 2012 ho kilograma rua ho balu.
Komisariu Alfándega, Joanico Pereira, hatete, Ekipa konjunta halo atuasaun ba Merkadoria ne’ebé hatama sasan kontra no bandu ba lei Timor-Leste nian fo ameasa ba sidadaun Timor oan, liliu joven sira nia vida.
“Bainhira Alfandega simu informasaun husi ita nia rede Alfándega mundial katak iha objetu droga ne’ebé iha ne’e, haruka husi Franca ho nia distinasaun final mai Timor-Leste ho relasaun servisu ice Management katak objetu diskunfia Droga ne’ebé ho nia distinasaun mai TL.”
Bainhira sira simu informasaun, sira halo apuramentu ho konfidelidade atu nune’e objetu ne’e Alfándega nafatin akompaña ho rute husi Franca mai Singapora, Singapora- Bali, Bali-TL. Bainhira sasan ne’e to’o sira komunika atu nune’e sasan ne’e labele ba nia na’in.

“Ami nia koordenasaun ho Alfándega iha Bali hodi halo ezaminasaun ba objetu ne’e infelizmente objetu ne’e to’o iha Timor ho rejultadu teste ne’ebé uza K9 la detekta buat balu. Tanba ne’e ami halo teste preliminariu ba area juridiku Alfándega iha Aeroportu Internasionál Nicolau Lobato Dili ho modus operandu foun ne’ebé tau iha Dos (Kaisa) nia laran falun metin, bainhira ami cek kaisa ne’e buat ida laiha maibé ami halo ezamina makina Raisis to’o dala 7 objetu prinsipál laiha maibé iha kaisa makina Estrei bainhira kaixa babain scan sai mai mutin de’it maibé kaixa ida ne’e ita scan kaixa oin seluk ona signifika ita suspeita buat ruma.”
Nune’e ekipa Alfándega sobu tiha kaixa ne’e, ekipa detekta droga ne’e ho teste konfirmadu alfándega entrega imediata mai iha PNTL liuhusi DIKN atu bele profunda liu tan nia prosesu no kaer mos Suspeitu na’in ba sasan.
Tanba antes sasan ne’e mai koordena ho nivel ida-idak. Tanba ne’e ha’u lori Autoridade alfándega nia naran hato’o agradesimentu ba PNTL liuhusi DIKN nia kolaborasaun diak atu guarda tiha sasan ne’’e ba Ministeriu Publiku (MP) ba oin ita sei servisu hamutuk atu bele kombate krime organizadu husi rai seluk ne’ebé koko atu infiltra sasan kontra bandu mai iha ita nia rai.”
Jornalista : Chay Risky