Loluwari Média (Díli) – Sarani katolika iha mundu tomak hasolok rona novidadde foun husi vatikanu kona-ba Papa foun ne’ebé durante ne’e sarani sira hein atu lider maximu iha Vaticano maka, Papa Leo XIV, iha kinta 8 Maiu eleitu ho sinal, suar mutin ne’ebé sai husi kapela Sistina.
Moris ho naran, Robert Francis Prevost, iha 14 Setembru 1955, iha Chicago, Illinois, mak nu’udar ulun-bo’ot Igreja Katólika nian no soberanu ba Estadu Sidade Vaticano.
Nia eleitu nu’udar Papa ba dala 267 iha 8 Maiu 2025, hodi truka Papa Francisco, bainhira Maktoban Papa Francisco hakotu nia jornada moris iha 21 Abril 2025.

Robert Prevost, moris husi familia ida ne’ebé iha hun husi Fransa, Italia, no España. Robert, remata nia estudu sekundariu iha seminariu ki’ik husi Ordem Santo Agostinho nian. Iha 1977, no hetan grau Lisensiatura iha Siensia Matematika iha Universidade Villanova.
Robert deside atu sai amu-lulik, nia tama ba Ordem Santo Agostinho, iha Setembru 1977, halo nia votu dahuluk iha 1978 no votu perpetuu iha 1981. Nia hetan grau Mestre iha Divinidade husi Catholic Theological Union, iha Chicago iha 1982 no ordenadu sai amu-lulik iha 19 Juñu tinan 1982.
Tuir mai, Robert Prevost nia hetan doutoramentu iha Direitu Kanoniku husi Pontificia Universidade Santo Tomas de Aquino iha Roma.
Husi 1985 to’o 1986 no mos husi 1988 to’o 1998, Prevost servi nu’udar misionariu iha Peru. Durante tempu ne’e, nia servi nu’udar paroku, ofisial diosezanu, profesor seminariu, no administrador. Nia mos servi nu’udar vigariu judisial no hanorin direitu kanoniku, patristika, no teolojia moral iha Arsebispadu Trujillo. Nia sai sidadaun naturalizadu Peru iha 2015.

Lideransa iha Ordem Agostinho, Iha 1999, Prevost eleitu nu’udar Prior Provinsial ba Agustinianu sira iha Chicago. Tuir mai, nia servi mandatu rua nu’udar Prior Jeral ba ordem Agustinianu mundial nian husi 2001 to’o 2013.
Nia hala’o nia Karreira Episkopal, Papa Francisco nomeia Prevost nu’udar Administrador Apostoliku ba Diocese Chiclayo, Peru, iha 2014, no tuir mai nu’udar Bispu iha 2015. Nia lema episkopal mak “IN IllO UNO UNUM” signifika “Iha Ida de’it, ita ida de’it”, ne’ebé reflete nia espiritualidade Agostinho nian.
Robert Prevost hahu servisu iha Vaticano, Iha 2023, Papa Francisco nomeia Prevost nu’udar Prefetu ba Dikastariu ba Bispu sira no Prezidente ba Komisaun Pontificia ba Amerika Latina. Nia mos sai Kardinal iha tinan hanesan. Iha knaar ne’e, nia superviziona selesaun ba bispu foun sira iha mundu tomak.

Eleitu nu’udar Papa, Iha 8 Maiu 2025, Kardinal Robert Francis Prevost eleitu nu’udar Papa, hodi foti naran Leo XIV. Nia mak Papa dahuluk husi Estadus Unidus no dalawa husi Emisfariu Osidental.
Vida Pesoal, Papa Leo XIV ko’alia lian sira inklui ingles, español, italianu, frances, no portugues. Nia mos bele lee latin no alemaun.
Papa Leo XIV lori ba papadu esperiensia barak iha servisu misionariu, formasaun teolojika, no lideransa episkopal. Nia eleisaun marka momentu signifikativu ida ba Igreja Katolika, ho sidadaun Amerikanu dahuluk asume knaar nu’udar Pontifise.
Jornalista : Chay Risky
