Loluwari Média (Dili) – Ministru Negosiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK), Bendito Freitas, hatete, Prezidente Republika (PR), José Ramos-Horta fo posse ba Embaixador Señor Marcos dos Reis ba Cambodia.
“Ita nia Embaixador foun sei ba truka Embaixador tuan iha Cambodia hodi hala’o nia misaun tanba Konstitusaun fo kompetensia ba PR iha asuntu relasaun Internasional ne’ebé atu nomeia no mos bele ezonera Embaixador sira.” Dehan Ministru Negosiu Estranjeiru no Kooperasaun (MNEK), Bendito Freitas, ba jornalista sira, iha Palasiu Prezidensial Bairro-Pité Dili, segunda (09/06).

Governante ne’e hatete, PR liuhusi dekretu lei numeru 56/2025 fo ona nomeasaun ba Embaixador foun ba señor Marcos dos Reis ho diplomatiku ne’ebé ho esperiensia tinan 20.
“Ita hotu hatene katak Cambodia nasaun ida ne’ebé importante tebes hodi hametin kooperasaun bilateral ho TL no ita simu Prezidente Senadu Kambodia mai TL ne’ebé mai vizita iha ita nia rai hodi halo ligasaun ba lider sira ho forte tebes.”
Cambodia mak fo nia apoiu maximu ba Timor-Leste nia futuru kandidatura iha Asean nian, tanba Simeira ASEAN 40 ho 41 konoku pen ne’e halo Timor-Leste nia relasaun ba ASEAN.
“Ho ita nia nomeasaun Marcos dos Reis bele reprezenta ita nia estadu ho konfiansa tomak ne’ebé fo ba nia atu promove interese Estadu Timor nian liliu ba kooperasaun bilateral entre Timor-Leste no Cambodia.”

Embaixador Cambodia, Marcos dos Reis, hatete, Timor-Leste nia relasaun politika ne’ebé diak ho Cambodia nomos TL nia kooperasaun iha area edukasaun mos durante ne’e diak tebes.
“Cambodia fo nia bolsu Estudu ba ita nia joven Timor oan sira no mos mos halo relasaun diak ho SOLS iha Timor-Leste no Reinu Cambodia hodi fasilita timor oan rua nulu resin hala’o nia estudu iha Cambodia inklui Cambodia iha relasaun diak iha area agrikultura nian durante ita hatama fos husi Cambodia.”
Embaxador foun ne’e afirma nia prontu tenta Cambodia atu fahe nia esperiensia ba joven timor oan sira hotu. Tanba sira iha esperiensia no kuñesimentu diak atu fahe mai Timor-Leste.
“Reinu Cambodia mos prontu atu aprende hamutuk ho TL liliu kona-ba rekonsiliasaun ne’ebé mak ita durante halo ho Indonesia ne’e nu’udar referensia ida ba Cambodia no ha’u nia prioridade mak atu haree liu ba area sira ne’ebé durante ne’e ita seidauk hetan.”
Cambodia nia suporta ba Timor-Leste nia adezaun ba ASEAN sen rezerva sira prontu suporta hahu husi inisiu ate agora atu sai ba membru ASEAN ho sira nia apoiu maximu mai Timor-Leste ho proximamente.

Prezidente Republika (PR), José Ramos-Horta, fo posse ba señor Marcos dos Reis da Costa nu’udar Embaixador Extraordinariu no Plenipotentiariu Republika Demokratika Timor-Leste ba Reinu Kambodia iha Palasiu Prezidensial Nicolau Lobato Bairro-Pite Dili.
Embaixador Marcos dos Reis lori esperiensia diplomatika distintu liu dekada rua ba nomeasaun istoriku ida ne’e. Nia hola parte iha joven diplomata na’in 50 dahuluk ne’ebé rekruta hodi estabelese ministériu Negosiu Estranjeiru Timor-Leste nian iha 2000 no ofisialmente hahu iha independensia tinan 2002.
Agora daudaun hala’o knaar nu’udar Diretór Jeral ba Asuntu Bilateral sira ba Azia no Oseania iha Ministériu Negosiu Estranjeiru no Kooperasaun hahu husi Agostu 2023. Durante nia karreira, nia servisu iha postu diplomutiku xave sira inklui Segundu Sekretariu iha Malaysia, Primeiru Sekretariu iha Gabinete ONU nian iha Genebra, no Konselleiru iha Jakarta. Nia iha Mestradu Ezekutivu Relasaun Internasional sira husi Eskola Diplomasia Genebra nian.
Nomeasaun ne’e reprezenta marka istoriku ida iha relasaun diplomatika entre Timor-Leste no Kambodia hafoin vizita ofisial foin lalais ne’e husi Prezidente Senadu no Eis-Primeiru-Ministru Kambodia nian, Samdech Akka Moha Sena Padei Techo Hun Sen, mai Timor-Leste, estabelesimentu Embaxada Kambodia nian iha Dili no aprezentasaun kredensial husi Embaixador Chun Sovannarith, subliña kresimentu parseria entre nasaun rua.
Prezidente Ramos-Horta afirma, Timor-Leste no Kambodia iha paralelu istoriku ita nia nasaun rua ne’e sofre tinan barak husi violensia no difikuldade sira, no nasaun rua ne’e ultrapasa ona adversidade bo’ot hodi hari’i sosiedade pasifiku no demokratiku. Istoria komun ida ne’e kria fundasaun uniku ba komprensaun no solidariedade entre ita nia povu sira.
“Ha’u fiar katak nomeasaun Embaixadór da Costa nian sei eleva no hametin liutan relasaun amizade no kooperasaun entre ita nia nasaun rua.
Nomeasaun Embaixador Marcos dos Reis da Costa reprezenta progresu signifikativu ida iha relasaun diplomatika entre nasaun rua ne’e no reflete sira nia kompromisu hamutuk ba kooperasaun rejional no dezenvolvimentu iha kuadru ASEAN nian.
Jornalista : Chay Risky
