Loluwari Média (Díli) – Xefe  Estadu Maior Jenerál Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) Tenente Jeneral, Domingos Raul “Falur Rate La’ek” hasai ona diretiva ida halo investigasaun klean bá kazu, Reinaldo Ximenes, husi membru Komponente Naval ne’ebé hakotu vida ho deskonfia tiru aan ho kilat iha Rejiaun Administrativa Espesial Oe-Cusse Ambeno  (RAEOA).

“Iha momentu akontese ne’e, ami halo reuniaun estadu maior jeneral hela no mensajem tama kedas mai, depois ha’u mos asustadu bainhira ema bá iha ne’eba (RAEOA) depois fo sai bá publiku no intrevista ruma mosu, entaun halo ha’u, halo diretiva ida, para enfase bá ida-ne’e.” Dehan Xefe Estadu Maior Jenerál Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL) Tenente Jeneral, Domingos  Raul “Falur Rate La’ek” jornalista sira, hafoin enkontru ho Jeneral husi Australia no Nova-Zelandia, iha Kuartel General F-FDTL, Fatuhada, Dili, Sesta (13/06).

Xefe Estadu hatete, diretiva ne’ebé mak nia halo atu regulariza komportamentu membru F-FDTL no mós media Militár labele halo publikasaun iha media sosial, molok Xefe Estadu Maior F-FDTL hatene uluk, kazu refere.

“Ha’u halo diretiva ida ne’e, liliu atu kria komisaun ida ne’ebé komponente Naval mak lidera husi parte hotu, hanesan Justisa, saúde, no pesoál sira atu halo investigasaun pronfundu ida atu hatene, kauza prinsipal asidente ida hanesan ne’eba.”

Alende liuhusi diretiva, Xefe Estadu Maior F-FDTL hasai mos mensiona Inspetor Jerál F-FDTL nian hodi tun bá halo investigasaun klean liu, kona-ba operasaun seguransa kilat sira iha fatin refere, no mos iha postu sira hotu.

“Ha’u nia diretiva sira ne’e hatun tiha ona, ha’u hein katak, horseik kedas implementa daudauk ona ligasaun bá ida-ne’e to’o agora nia parte seidauk simu relatóriu investigasaun ofisial bá kazu né’e, tanba ekipa Investigasaun seidauk konklui sira-nia servisu.”

“Relatóriu ofisial seidauk mai, atraves media no atraves relatóriu verbal husi komandante. Tanba ne’e mak ha’u haruka ona ekipa diretiva ne’e para depois halo deklarasaun ofisial kona-bá ida ne’e.”

Diretiva ne’ebe nia hasai né’e mos fo kuñesimentu bá iha Xefe Casa Civil Prezidente Republika hodi pasa tutan bá Xefe Casa Militár atu  fó hatene bá Prezidente Republika, José Ramos-Horta, nu’udar mos Komandante Supremu Militar no mos Ministériu Defeza.

“Nune’e sira bele hatene, medida saida mak Xefe Estadu Maior hola bá asaun né’ebé oho aan ne’eba né’e.”

Nia mos preokupa ho Membru F-FDTL ne’e nia medida utiliza arma, tanba tu’ir Xefe Estadu Maior ne’e katak, utilizasaun arma tenke tu’ir nia regra, nune’e labele fo risku bá aan.

“Iha regra uza arma, ne’e mak bolu dehan operasaun seguransa, bainhira mak nia hatama lori kilat musan, bainhira mak deskarega regra oinsá, ida ne’e hanorin hotu.”

No mos kona-bá norma ezekusaun permanente ne’e iha hotu, para lor-loron ne’e nia atu kumpri saida no komandante kumpri saida iha parte kilat né’e iha hotu.

“Mais iha né’eba, tu’ir ha’u nia analiza konkluzasaun impotetika katak, ida ne’e suisidiu ida karik, tanba ligadu bá ninia familia, no familia balu uluk oho aan, maibé né’e seidauk hatene, depois investigasaun mak bele hatene loloos”, nia esplika.

Tanba ne’e, nia orienta ona Inspetór Jerál F-FDTL para hola medida preventiva hodi bele hadia no eduka mentalidade membru F-FDTL hodi infrenta situasaun sivil, no mós prepara para problema ne’ebé akontese bá Reinaldo.

“Nia iha hela postu ne’ebé kaer kilat, mais iha ne’eba mos la’os lori sei tun sei sa’e, se bainhira oras ka’er, no bainhira mak hatama kilat musan, ne’e orientadu komandu, mais ha’u la hatene nia kumpri ida ne’e ka viola ida ne’e ka halo nusa mak akontese, depois investigasaun mak fo lia los”, esplika nia.

“Ha’u rona de’it informasaun husi komandante sira, mais seidauk los, investigasaun mak los, dehan karegador laiha laran, bala nia musan mak iha laran. Entaun possivelmente karega tiha operasaun seguransa mak ladun efikas, ladun halo loos, ladun profisional”,

“Tanba operasaun seguransa hanorin, kuandu deskarega, ne’e o tenke haree o hasa’e tiha ne’e o tiru sa’e ka tiru monu tiha ba rai para komprova katak, bala musan laiha laran, mais ida ne’e dehan karegador laiha laran, kilat de’it mak iha, maibé iha né’e posivel, depois sira investiga mak hatene.”

“Matebian Grumete Reinaldo Ximenes husi Komponente Naval, Fuzileiros ne’ebé deskonfia tiru aan ho arma M4 iha kuartu laran, iha postu Komponente Navál, iha bairru Oébau, suku Costa sub-rejiaun Pante Makasar iha (10/06).

Depois akontesimentu ida ne’e parte PNTL asegura kedas fatin no saúde fó asisténsia bá matebian, nune’e  transporta kedas bá iha Mortuáriu  Ospitál Referal Oe-cusse.

Iha 11 Juñu transporta fali bá postu Naval Oébau, kontinua bá Portu Mahata Oe-cusse hodi transporta kedas bá iha Ro Berlin-Ramelau iha oras 17:00pm hodi transporta matebian mai Dili.

Iha 12 Juñu tuku 05:00 dadersan nia Ísin mate to’o iha Portu Díli,  kontinua kedas  translada bá iha baze Komponente Naval Hera, hafoin misa requem iha Komponente Naval Hera, kontinua translada bá iha matebian nia rezidénsia iha Uma Knua Rata Inawai postu administrativu Laga munisípiu Baucau, hodi hala’o serimónia tuir kultura hafoin serimónia fúnebre ikus.

Jornalista : Chay Risky

By Ilima'a

Profile Loluwari Media online Loluwari media Online nudar instituisaun midia ida, ne’ebé hala’o nia atividade konaba partilla informasaun ba publiku, iha kapital Dili. Iha suku vila verde postu administrativu Vera Cruz. Loluwari.com foku partilla informasaun atual sira ne’ebé akontese kada loron iha rai laran, liliu preokupasaun publiku nian iha area remotas to’o iha nivel nasional. Loluwari media online hahu nia atividade hodi pasa informasaun iha situasaun estadu emerjensia daruak metade fulan maiu tinan 2020. Maske nune’e loluwari Media online foin mak hetan lisensa husi servisu rejistu verifikasaun emprezarial Institutu publiku SERVE, IP husi kompania LOLUWARI IRA, LDA iha loron 30 fulan junu tinan 2020, ho nia lisensa operasional 1322586. Bazeia ba lei komunikasaun social artigu 40 no 41 konaba liberdade imprensa no liberdade espresaun sidadaun hotu iha direitu atu expresa sira hanoin tuir dever no obrigasaun ne’ebé la viola ema seluk nia liberdade. Inisiativa hari’i Loluwari Media Online, tanba ejensensia konsellu imprensa nian konaba publikasaun informasaun ne’ebé fo sai ba publiku tenke tama kategoria konsellu imprensa nian, no instituisaun media sira atu publika informasaun tuir lei komunikasaun social no komunga kodegu etika jornalistika ne’e sai ukunfuan ba jornalista sira hala’o kna’ar. Instituisaun media sira nia papel partilla informasaun ba publiku liuhusi publikasaun lorloron ho meius komunikasaun social sira kompostu husi media elektronika, media imprime no media online. Ne’ebé publikasaun informasaun sira laiha intervensaun husi media nain sira ho intensaun politika no ekonomia. Loluwari Media Online nudar instituisaun media privadu ne’ebé eziste atu publika informasaun tuir padraun Konsellu Imprensa no mos asosiaun jornalsita sira hanesan Timor Leste Press Union TLPU, Asosiaun Jornalista Timor Leste ne’ebé sai matadalan ba kna’ar media sira. Loluwari media online nudar instituisaun media ho orientasaun lukrutivu hanesan media privadu ne’ebé loke kampu servisu ba an rasik iha era agora hodi redus desempregu iha rai laran. Rendementu ne’ebé loluwari hetan sei mai husi iklan husi parseiru sira hanesan governu, seitor privadu sira seluk opiniaun no meius seluk. Atu fasilita salariu ba nia membru sira ne’ebé mak emprega aan iha Loluwari Media Online. Buat seluk ne’ebé la mesiona sei kesi iha regulamentu internu kompania nian ho rigorozu. Vizaun no Misaun Vizaun • Nudar referensia ne’ebé inspira leitor sira liliu publiku nia prepetiva konaba informasaun ne’ebé adekuadu iha era global ba liberdade publiku nia atu konsumu informasaun. Misaun • Informasaun ne’ebé ho tipu edukativu nudar kontrolu sosial ba publiku. • Partilla informasaun iha teritoriu tomak kobre informasaun atual akontesementu atual iha area edukasaun saude ekonomia, agrikultura no seitor produtivus sira. • Hamri’ik ho Forma rasik atu pasa informasaun iha politika redasaun no editorial ne’ebé tuir matadalan kodegu etika jornalistiku. • Produz nutisia ne’ebé independent no livre husi presaun politika no ekonomia maibe firme publika informasaun ho balansu no diferenti. • Produtu informasaun ne’ebé kualidade Strutura redasaun Xefe Redasaun : Cesar Pires Kordendor Kobertura : Alberto Pires Sekretaria Redasaun : Fernando da Costa Redaksi: Herminio Cardoso, Fernando da Costa, Alberto Pires, Sergio da Cruz, Elio da Costa, Estevão Nunu, Diretór Kompania Loluwari Ira, LDA : Herminio Cardoso Manajer Iklan/Marketing: Hernania Febriani Soares Cardoso Finansa : Otilia Caldas IT/Web: Benigno Aquino Campos, Salis Cardoso Office : Lemorai, Vila Verde, Vera Cruz, Dili, Timor Leste. phone: 74327856 (WA/SMS) fanpage facebook : loluwari media online email : cesarpires046@gmail.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!