Loluwari Média (Tibar) – Ministru Defeza (MD), Kontra Almirante, Donaciano Costa Gomes “Pedro Klamar Fuik”, husu Kapitaun Portu Dili no Adjuntu Kapitaun Portu Dili atu asume kargu ho responsabilidade ba Autoridade Marítima Nasionál (AMN), ne’e importante tebes tanba atu enkuadra sistema seguransa Nasionál.

“Autoridade Marítima Nasionál ne’e ho nia objetivu atu asegura ita nia tasi no asegura ita nia bens hotu-hotu ne’ebé mak iha tasi.” Dehan Ministru Defeza (MD), Kontra Almirante, Donaciano Costa Gomes “Pedro Klamar Fuik” ba jornalista sira, iha Portu Tibar, hafoin fo pose ba Capitaun Portu Díli, ho nia Adjuntu, Segunda (30/06).

Klamar hatete, misaun Militár ne’ebé mak existe tanba ne’e ohin fo posse ba Kapitaun Portu Díli ho nia Adjuntu ne’e nu’udar marka fundamental ne’ebé AMN iha. Nu’udar entidade Estadu ne’ebé reprezenta Estadu ba Tasi Timor.

“Ita nia espasu Maritima hotu ne’ebé mak ita iha desde fronteira tasi laran to’o iha tasi ibun no iha fatin hotu ne’ebé mak iha atividade fronteira nian, tanba ita nia definisaun ba fronteira ba kompetensia kapitaun Portu Dili hahu husi Batugade to’o Baucau, Laleia ne’e area juridisaun kapitaun Portu Díli nian.”

Bainhira atividade hotu ne’ebé mak iha fiskalizasaun liuhusi Maritima no buska salvanmentu rejista ba naviu no buat hotu ne’ebé relasiona ho tasi no protesaun meiu ambiente iha tasi ne’e responsabilidade Kapitaun Portu Díli nian.

Xefe Estadu Maiór Jenerál Forsa Defeza Timor-Leste (F-FDTL), Tenente Jenerál, Domingos Raul “Falur Rate Laek”, husu, Autoridade Marítima Nasionál (AMN) nia papel importante atu kontrola Tasi Timor-Leste ho maximu.

“Ohin ita selebra Tomada Posse ba kapitaun Portu ho nia Adjuntu sira na’in rua sai fundamental no jestaun fiskalizasaun ba ita nia atividade Maritima.”

Momentu ida ne’e la’os formalidade maibé ne’e selebrasaun ne’ebé ho kompromisu no responsabilidade ne’ebé asume unifavorese ba seguransa navegasaun, tanba protesaun ba ambiente tasi no promosaun ba dezenvolvimentu sustentável ba tasi no Rekursu Maritima sira hotu.

“Ita nia nasaun iha biodiversidade tasi ne’ebé ho riku ba extensaun tasi nian signifikativu depende ba supervizaun iha momentu atividade Maritima nia imperativu katak, ita iha profisionais kompetensia ne’ebé efikasia ne’ebé garante katak ita nia tasi sei seguru no nia navegasaun efisiente no nia rekursu jere ho responsabilidade no transparente.”

“Husu ba Dirijente foun sira kapitaun ho nia Adjuntu ha’u dezeja katak ita bo’ot sira sei hala’o imi nia knaar no dedikasaun espiritu servisu ba publiku, tanba ami hotu konfia ita bo’ot sira atu hasoru dezafiu sira ne’ebé bele mosu no atu buka solusaun sira ne’ebé ho nia benefisiu la’os de’it ba setór Maritima maibé mos ba ita nia populasaun.”

“Ho imi nia lideransa vizionáriu ho kolaborasaun ba parte interesadu sira hotu imi sei bele alkansa plataforma foun ba jestaun foun Maritima, Timor-Leste nian tanba atribuisaun no kompetensia iha area juridisaun ne’ebé luan impoin ba nesesidade ekipamentu meius operasaun no kolaborasaun entre liñas Ministeriais sira hotu ne’ebé forma sistema AMN.

“Ha’u fiar AMN sei garante atu defende ita nia tasi, tanba ita nia tasi sai ita nia identidade sobre vivensia, tanba ne’e husu ba Autoridade Maritima Nasional atu servisu makaas hodi hamutuk ita sei hari’i futuru profisor ida ba ita nia tasi no ita nia biodiversidade ne’ebé sei fo sustentábilidde ba Timor oan hotu.”

Kapitaun Portu Díli, Primeiru Kapitaun Tenente, Raul Vicente S. Correia, hatete, kna’ar ne’ebé mak sira na’in rua assume ne’e todan maske nune’e sira prontu lori sira nia pozisaun vizilansia ho responsabilidade.

“Kapitaun Portu Díli hamri’ik liuhusi Dekreitu lei numeru 39/2020 ne’ebé kria sistema AMN no Dekretu lei numeru 23/2023 ne’ebé define ba ambitu Sam nian kona-ba estrutura organizasaun funsionamentu no kompetensia husi Diresaun ba AMN ne’ebé estabelese kapitaun sira nu’udar servisu deskonsentradu ba AMN.

Kapitaun iha lei nu’udar responsabilidade maximu atu asegura espasu Maritima iha ida-idak nia area juridisaun, tanba nu’udar soberania ba Estadu iha tasi mak kna’ar hirak ne’e desorganiza husi membru ontegradu no Ministerial sira ne’ebé integra iha Sistema AMN.

“Ohin ita estabelese Kapitaun Portu Díli, ho nia Adjuntu atu halo koordendasaun servisu ba Autoridade integrante sam nian iha ambitu kontrola espasu Maritima nian, ami mai ho ami nia kompetensia rasik ne’ebé preve iha dekretu lei sam nian iha artigu 26 mak atu halo koordenasaun operasaun sira hotu iha tasi aborda ba naviu barkasaun sira ate ezerse nia kompetensia propria ba órgaun servisu no orgaun deskonsentradu hamutuk ho entidade sira ne’ebé integra iha sam.”

AMN liuhusi kapitaun Portu Díli existe la’os atu foti servisu sira ne’ebé estabelese ona husi ajente no Departamentu governu nian maibé kapitaun Portu Díli nia existensia atu servisu hamutuk ho entidade sira hotu ne’ebé integra iha Sam ho prinsipalmente atu servisu hamutuk ho sira seluk ne’ebé integra iha sam.

Tanba ne’e mak mai ho ami nia vizaun ida katak atu koordena ho sira liliu Ministeriu sam nian atu proteze no konserva ba publiku no estadu nia area juridisaun ne’ebé deziknadamente termina tuir sam ne’ebé vigor tiha ona.

Jornalista : Chay Risky

By Ilima'a

Profile Loluwari Media online Loluwari media Online nudar instituisaun midia ida, ne’ebé hala’o nia atividade konaba partilla informasaun ba publiku, iha kapital Dili. Iha suku vila verde postu administrativu Vera Cruz. Loluwari.com foku partilla informasaun atual sira ne’ebé akontese kada loron iha rai laran, liliu preokupasaun publiku nian iha area remotas to’o iha nivel nasional. Loluwari media online hahu nia atividade hodi pasa informasaun iha situasaun estadu emerjensia daruak metade fulan maiu tinan 2020. Maske nune’e loluwari Media online foin mak hetan lisensa husi servisu rejistu verifikasaun emprezarial Institutu publiku SERVE, IP husi kompania LOLUWARI IRA, LDA iha loron 30 fulan junu tinan 2020, ho nia lisensa operasional 1322586. Bazeia ba lei komunikasaun social artigu 40 no 41 konaba liberdade imprensa no liberdade espresaun sidadaun hotu iha direitu atu expresa sira hanoin tuir dever no obrigasaun ne’ebé la viola ema seluk nia liberdade. Inisiativa hari’i Loluwari Media Online, tanba ejensensia konsellu imprensa nian konaba publikasaun informasaun ne’ebé fo sai ba publiku tenke tama kategoria konsellu imprensa nian, no instituisaun media sira atu publika informasaun tuir lei komunikasaun social no komunga kodegu etika jornalistika ne’e sai ukunfuan ba jornalista sira hala’o kna’ar. Instituisaun media sira nia papel partilla informasaun ba publiku liuhusi publikasaun lorloron ho meius komunikasaun social sira kompostu husi media elektronika, media imprime no media online. Ne’ebé publikasaun informasaun sira laiha intervensaun husi media nain sira ho intensaun politika no ekonomia. Loluwari Media Online nudar instituisaun media privadu ne’ebé eziste atu publika informasaun tuir padraun Konsellu Imprensa no mos asosiaun jornalsita sira hanesan Timor Leste Press Union TLPU, Asosiaun Jornalista Timor Leste ne’ebé sai matadalan ba kna’ar media sira. Loluwari media online nudar instituisaun media ho orientasaun lukrutivu hanesan media privadu ne’ebé loke kampu servisu ba an rasik iha era agora hodi redus desempregu iha rai laran. Rendementu ne’ebé loluwari hetan sei mai husi iklan husi parseiru sira hanesan governu, seitor privadu sira seluk opiniaun no meius seluk. Atu fasilita salariu ba nia membru sira ne’ebé mak emprega aan iha Loluwari Media Online. Buat seluk ne’ebé la mesiona sei kesi iha regulamentu internu kompania nian ho rigorozu. Vizaun no Misaun Vizaun • Nudar referensia ne’ebé inspira leitor sira liliu publiku nia prepetiva konaba informasaun ne’ebé adekuadu iha era global ba liberdade publiku nia atu konsumu informasaun. Misaun • Informasaun ne’ebé ho tipu edukativu nudar kontrolu sosial ba publiku. • Partilla informasaun iha teritoriu tomak kobre informasaun atual akontesementu atual iha area edukasaun saude ekonomia, agrikultura no seitor produtivus sira. • Hamri’ik ho Forma rasik atu pasa informasaun iha politika redasaun no editorial ne’ebé tuir matadalan kodegu etika jornalistiku. • Produz nutisia ne’ebé independent no livre husi presaun politika no ekonomia maibe firme publika informasaun ho balansu no diferenti. • Produtu informasaun ne’ebé kualidade Strutura redasaun Xefe Redasaun : Cesar Pires Kordendor Kobertura : Alberto Pires Sekretaria Redasaun : Fernando da Costa Redaksi: Herminio Cardoso, Fernando da Costa, Alberto Pires, Sergio da Cruz, Elio da Costa, Estevão Nunu, Diretór Kompania Loluwari Ira, LDA : Herminio Cardoso Manajer Iklan/Marketing: Hernania Febriani Soares Cardoso Finansa : Otilia Caldas IT/Web: Benigno Aquino Campos, Salis Cardoso Office : Lemorai, Vila Verde, Vera Cruz, Dili, Timor Leste. phone: 74327856 (WA/SMS) fanpage facebook : loluwari media online email : cesarpires046@gmail.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!