Institutu Nasional Kombate HIV-SIDA halo sensibilizasaun iha eskola sekundária Jerál Nicolao Lobato foin lalais ne'e.Foto( Alberto Pires)

Loluwari Media (Dili) – Tuir Dadus husi Institutu Nasionál Kombate HIV-SIDA (INSIDA.IP) hatudu katan jovens idade 15 to’o 20 maioria hetan moras HIV-SIDA.

Tanba ne’e Institutu Nasional Kombate HIV-SIDA kontinua  halo sensibilizasaun fahe informasaun ba estudante sira atu bele prevene moras.

“Agora imi hatene situasaun iha Timor ne’e, situasaun HIV iha Timor ne’e barak teb-tebes barak liu mak daet husi idade produtivu sira, idade produtivu sira 15-20 anos agora ita nia alin sira hanesan SMA sira ne’e mak 15 anos ba leten idade ohin balun 17-18” Dehan Presidente INCSIDA Daniel Marçal ba jornalista sira iha eskola secundaria geral Nicolau Lobato,foin lalais ne’e.

Prezidente INSIDA hatete,moras HIV-SIDA  mai husi relasaun sexuál ho idade sira minoria ne’ebé mak presiza tenke halo prevensaun lalais.

“ita la servisu maka’as ita nia oan estudante hanesan ne’e bele lakon bele sai aat hotu labele kontinua eskola ona”dehan nia.

Tanbasa? estudante sira foin namora hakarak moris hamutuk no para eskola kaben sedu sai inan sedu sai aman sedu no aat liu mak hola tan HIV ne’e.

Tanba ne’e mak INSIDA mai koordena edukasaun depois mai eskola-eskola sira para sensibiliza  informasaun ida atu estudante sira bele hatene hodi bele prevene aan.

“ita nia alin sira husi problema ida ne’e, prevene hanusa? sira tenke kuidadu buat ida sex bebas ne’e labele tama iha aktividade sira sex bebas ne’e”dehan nia.

Presidente INCSIDA Daniel Marçal fahe informasaun kona-ba moras HIV-SIDA iha ensiñu sekundária Jerál Nicolao Lobato.Foto (Alberto Pires).

Nia haktuir,HIV-SIDA barak liu mai husi relasaun sexuál tanba ne’e husu ba estudante sira atu ba hasai ran hodi hatene moras sira tanba moras sira ne’e fasil oho ema.

“Droga ita ladun,so daun husi daun la iha mais barak liu mak daet husi relasaun sexual ne’e, segundu ita mai atu dehan ba sira katak di’ak liu ba tes ran” dehan nia.

Prezidente INSIDA hakarak konvense estudante sira ba teste ran lalais para hodi hatene atu bele hatene lolos moras HIV-SIDA iha ka lae.

Tanba tuir dadus husi ministeriu saúde ema ne’ebé hetan moras HIV-SIDA hamutuk 2560 resin hahú husi loron 25 Dezembru to’o dia 30 de 2025.

“estatus estudante ne’e ita lahatene maibé idade sira ne’e signifika iha estudante balun iha laran tanba idade 15 anos”dehan nia.

Husi Totál 2056 resin ne’e,maioria iha rai laran tanba tratamentu agora Ministériu halao to’o ona iha suku no iha aldeia para atu salva ema HIV labele ba monu ba SIDA.

“Ne’ebé tratamentu ne’e agora parte Ministériu Saúde halao maka’as ona, agora INSIDA halao nia prevensaun labele kona HIV”dehan nia.

Tanba Dadus ne’ebe rezista ona kona-ba kazu HIV-SIDA to’o oras ne’e ema nain 400 resin mak mate ona ba moras refere.

Diretor Jerál Eskola Sekudaria Jerál Nicolao Lobato Rui Lopez husu ba estudante sira katak, bele halo namora maibe evita halo relasaun tanba moras HIV-SIDA hamate ona ema barak.

“Ita bo’ot sira hatene katak kombate HIV-SIDA tenke kombate, imi bele namora la problema maibé labele liu husi ida ne’e tenke evita” dehan nia.

Atu labele akontese HIV-SIDA maktenke evita labele namora depois labele halo relasaun seksuál livre atu labele estraga estudante sira nia futuru.

Estudante Eskola Secundaria Jerál Nicolao Lobato, Estefania Maria Martins  sente kontente tanba hetan informasaun husi parte INSIDA nian.

“Ha’u nu’udar estudante ne’ebé mak ohin rona ha’u sente kontente tebes tanba ami hatene ona informasaun ne’ebé mak durante ne’e ami seidauk hatene liu-liu ba iha tópiku HIV-SIDA” Hatete Nia.

Jornalista : Alberto Pires

Editor : Herminio Cardoso

By Ilima'a

Profile Loluwari Media online Loluwari media Online nudar instituisaun midia ida, ne’ebé hala’o nia atividade konaba partilla informasaun ba publiku, iha kapital Dili. Iha suku vila verde postu administrativu Vera Cruz. Loluwari.com foku partilla informasaun atual sira ne’ebé akontese kada loron iha rai laran, liliu preokupasaun publiku nian iha area remotas to’o iha nivel nasional. Loluwari media online hahu nia atividade hodi pasa informasaun iha situasaun estadu emerjensia daruak metade fulan maiu tinan 2020. Maske nune’e loluwari Media online foin mak hetan lisensa husi servisu rejistu verifikasaun emprezarial Institutu publiku SERVE, IP husi kompania LOLUWARI IRA, LDA iha loron 30 fulan junu tinan 2020, ho nia lisensa operasional 1322586. Bazeia ba lei komunikasaun social artigu 40 no 41 konaba liberdade imprensa no liberdade espresaun sidadaun hotu iha direitu atu expresa sira hanoin tuir dever no obrigasaun ne’ebé la viola ema seluk nia liberdade. Inisiativa hari’i Loluwari Media Online, tanba ejensensia konsellu imprensa nian konaba publikasaun informasaun ne’ebé fo sai ba publiku tenke tama kategoria konsellu imprensa nian, no instituisaun media sira atu publika informasaun tuir lei komunikasaun social no komunga kodegu etika jornalistika ne’e sai ukunfuan ba jornalista sira hala’o kna’ar. Instituisaun media sira nia papel partilla informasaun ba publiku liuhusi publikasaun lorloron ho meius komunikasaun social sira kompostu husi media elektronika, media imprime no media online. Ne’ebé publikasaun informasaun sira laiha intervensaun husi media nain sira ho intensaun politika no ekonomia. Loluwari Media Online nudar instituisaun media privadu ne’ebé eziste atu publika informasaun tuir padraun Konsellu Imprensa no mos asosiaun jornalsita sira hanesan Timor Leste Press Union TLPU, Asosiaun Jornalista Timor Leste ne’ebé sai matadalan ba kna’ar media sira. Loluwari media online nudar instituisaun media ho orientasaun lukrutivu hanesan media privadu ne’ebé loke kampu servisu ba an rasik iha era agora hodi redus desempregu iha rai laran. Rendementu ne’ebé loluwari hetan sei mai husi iklan husi parseiru sira hanesan governu, seitor privadu sira seluk opiniaun no meius seluk. Atu fasilita salariu ba nia membru sira ne’ebé mak emprega aan iha Loluwari Media Online. Buat seluk ne’ebé la mesiona sei kesi iha regulamentu internu kompania nian ho rigorozu. Vizaun no Misaun Vizaun • Nudar referensia ne’ebé inspira leitor sira liliu publiku nia prepetiva konaba informasaun ne’ebé adekuadu iha era global ba liberdade publiku nia atu konsumu informasaun. Misaun • Informasaun ne’ebé ho tipu edukativu nudar kontrolu sosial ba publiku. • Partilla informasaun iha teritoriu tomak kobre informasaun atual akontesementu atual iha area edukasaun saude ekonomia, agrikultura no seitor produtivus sira. • Hamri’ik ho Forma rasik atu pasa informasaun iha politika redasaun no editorial ne’ebé tuir matadalan kodegu etika jornalistiku. • Produz nutisia ne’ebé independent no livre husi presaun politika no ekonomia maibe firme publika informasaun ho balansu no diferenti. • Produtu informasaun ne’ebé kualidade Strutura redasaun Xefe Redasaun : Cesar Pires Kordendor Kobertura : Alberto Pires Sekretaria Redasaun : Fernando da Costa Redaksi: Herminio Cardoso, Fernando da Costa, Alberto Pires, Sergio da Cruz, Elio da Costa, Estevão Nunu, Diretór Kompania Loluwari Ira, LDA : Herminio Cardoso Manajer Iklan/Marketing: Hernania Febriani Soares Cardoso Finansa : Otilia Caldas IT/Web: Benigno Aquino Campos, Salis Cardoso Office : Lemorai, Vila Verde, Vera Cruz, Dili, Timor Leste. phone: 74327856 (WA/SMS) fanpage facebook : loluwari media online email : cesarpires046@gmail.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!