Loluwari Média (Dili) – Sarani Timor-Leste realiza selebrasaun misa requem ba seremonia funebre ba maktoban Papa Francisco nia falesimentu da-ikus iha Altar Santo Tasi-Tolu sarani sira ho matanben no tristeza, selebra misa iha sabadu.
Bispu Diocese Baucau, Dom Leandro Maria Alves, iha nia homilia hatete, evangellu ohin Jesus mosu ba nia apostollu sira hodi dehan hakmatek hela ho imi, hakmatek ne’ebé Jesus haraik ba apostullu sira, la’os atu tuur hakmatek de’it iha fatin, maibé liuhusi Nia hamosu an ba apostullu sira atu enkoraja nafatin hodi sai ba misaun ida-idak nian.
“Maluk sarani doben sira ema barak mak hato’o sentidu kondolensia falesimentu ba Papa Francisco, ita triste tanis laran dodok hahu husi nai ulun nasaun no nai uluk relijiaun sira no mos sarani hotu, ida-idak hato’o esperiensia nia rasik liuhusi Media no hasoru direta hodi hanoin hikas dutrina ne’ebé Amu Papa hanorin banhira nia sei moris iha mundu ida ne’e.” Dehan Dom Leandro Maria Alves, iha santo altar Tasi tolu, Sabadu (26/04).
Dom Leandro hatutan, espresaun hirak ne’e hatudu sira nia domin no mos hamoris fali Amu Papa Francisco nian hanesan igreja Timor oan hotu-hotu iha memoria ineskesivel ba Papa Francisco memoria ne’e sei moris no manas hela iha sarani ida-idak nia fuan.
“Iha loron 10 Setembru 2024 ita hotu hakonu fatin ida ne’e hanesan mós daudaun ne’e ho vigariu kristu nian hodi hasa’e sakrifisiu eukaristiku ba Aman Maromak. Iha fatin ne’eduni ita hotu-hotu haklalak no haksolok hodi haksek Amu Papa bolu nia naran no hakilar viva Amu Papa Francisco.” Dom Leandro haktu’ir.
“Maibé ohin hotu-hotu hamutuk fali iha fatin ida ne’e ho laran triste hodi hasa’e sakrifisiu eukaristiku hodi agradese ba Aman Maromak, tanba maromak halo ita atu exprimenta Maromak nia prezensa liuhusi Amu Papa Francisco ne’ebé mai vizita rai doben ida ne’e ho domin.
“Papa Francisco nu’udar ema ne’ebé simples no moris ki’ak, ko’alia halo ema hotu komprende, haraik aan hakuak, habelun ema hotu no mos relijiaun hotu-hotu, hadomi natureza oin midar sempre hamnasa domin na’in ema Santu ida.” Nia haktu’ir.
“Papa Francisco nia an hatudu sai kristu nia liafuan ne’ebé diriji ba apostullu sira hakmatek hela ho imi, Papa nia simplisidade, ne’e hatudu momos katak nia hakmatek ho Aman Maromak nia la tauk atu ko’alia tanba nia hakmatek mos ho kristu. Nia afirma
“Ema hotu sente hakmatek no haksolok bainhira haree no hasoru malu, Amu Papa Francisco iha nia an iha forsa ida mak atrai ita haksolok no hahi Na’i Maromak.” Nia hatete.
Bibi atan ne’e salienta tanba ne’e liafuan no hahalok Papa nian esprime Maromak ninia aan rasik. Timor-oan hotu tenke agradese tanba ita mak nia distinu ba vizita ikus no viajen ne’ebé naruk tebes.
“Ita Timor-oan hotu haksolok tanba ita nia Bibi atan ida ne’e sama ita rai doben hodi hasoru malu ho ita, la’o iha ita le’et, hamnasa ho ita, ko’alia ho ita, ko’alia liafuan furak osan mean oioin mai ita, haraik bensaun mai ita, hakuak ita no reza mai ita. Ita hotu haksolok bainhira rona liafuan Amu Papa dehan mai ita “ha’u nia fuan monu ba Timor-Leste” liafuan ne’e unik ba de’it Timor-oan sira rezumu badak vizita Ama Papa nian mai Timor-Leste.” Nia informa.
“Liafuan murak ne’e Amu Papa la temi ba rai sira seluk bainhira nia hala’o viajen apostolika nian uniku Timor-Leste de’it. Liafuan ne’e hatudu momos Amu Papa la kole halo nia vizita pastoral mai Timor-Leste.
Hanesan Timor-oan bainhira rona liafuan ida ne’e hotu-hotu sente haksolok no ita nia haksolok ne’e sai komtente no maka’as liután, bainhira hatene liután Timor ne’e hela metin duni iha Amu Papa nia fuan. Timor ne’e rai mundu ninin sai sentru ba Amu Papa nia fuan ne’eduni liafuan amu papa nian nu’udar espresaun klean no los mai Timor-oan hotu.
Reprezentante sarani, Raul Varella hatete, nia mai iha Tasi-Tolu desde tuku 2 maske hatene iha orariu ba misa fúnebre Amo Papa Francisco halo iha tuku 6 loraik maibé sente laran triste tebes nune’e deside tenke mai sedu hodi partisipa misa kompletu tanba misa ida ne’e da-ikus ba funebre ba Amu Papa nian.
“Ohin ha’u lori estatua Santo Padre nian no estatua ne’e ha’u hola desde ha’u sei hanesan traballadór iha Korea Súl iha 2019 bainhira Papa Francisco halo vizita apostolika iha Korea Súl no ohin lori estatua ne’e mai iha ambitu misa fúnebre Amo Papa Francisco nian iha ne’e hodi fó ultimu omenajen ba nian.” Varella hatete.
“Misa ne’e importante ba sirani sira hotu iha Timor-Leste atu fó ultimu omenajen ba falesimentu Sua Santidade Papa Francisco liuhusi misa funebre da-ikus nian Altar Santo Tasi-Tolu”.
“Sarani hotu iha Timor-Leste sente triste tebes tanba lakon ona figura di’ak ida hanesan Papa Francisco ne’ebé hanorin ona Timor-Leste oinsá moris iha fraternidade, pas no harmonia nia laran hanesan umanu ka sarani tenke haforsa moris iha fraternidade nia laran.” Varella afirma.
“Liafuan ne’ebé Papa Francisco dehan fraternidade hanoin katak ba líder sira tenke kumpre liafuan ida ne’ebé Sua Santidade Papa Francisco hato’o hodi implementa fraternidade entre líder sira nune’e lori Timor-Leste ba di’ak iha future. Nia haktu’ir.
Jornalista : Anis