Klibur Estudante Universitariu Suku Uaitame (KEUSU) halo konferensia imprensa iha jardin 5 de Maio.Foto (Alberto Pires)

Loluwari Media (Dili) – Klibur Estudante Universitariu Suku Uaitame (KEUSU) rezeita totál atu integra ba Postu Administrativu Quelicai Antigo tanba ho razaun distansia lao to’o 20 kilometru no hakur mota 5 hafoin to’o Quelicai Antigo Munisípiu Baucau.

Portavoz KEUSU Vitorino Freitas Moreira hatete, Bazeia ba Jeográfika, Suku Uaitame nia distánsia ba Quelicai Antigu maizumenus 20 kilómetlru, kompara husi Quelicai Sentru ho de’it 2 kilómetru.

“ida-ne’e asesu ba servisu sira difisil tebes, no mós presiza atravesa mota boot lima (5), ne’ebé perigu tebes ba povu liu-liu iha tempu udan,” Dehan ba jornalista sira iha Jardin 5 de Maiu sabadu (14/03).

Nia haktuir,Servisu administrativu iha suku paradu totál durante tinan ida resin ne’ebé fó ona sofrementu ba povu no estudante sira, no lakon oportunidade oioin hanesan, rekrutamentu ba PNTL.

Asesu ba bolsas estudu no programa edukasaun sira seluk, Prosesamentu dokumentu hodi aplika traballu ruma tantu iha rai laran no estranjeiru.

Tanba Xefe Suku Uaitame mós abandona Sede Suku no komunidade Uaitame hahú iha loron 22 Janeiru 2025 to’o ohin loron laiha medida rigorozu husi Prezidente Autoridade no Ministériu Estatál.

“Tanba Falta Konsidera Opiniaun Povu, Prezidente Autoridade Baucau la konsidera opiniaun sujestaun, no rekomendasaun husi Konsellu Suku Uaitame no maioria povu Uaitame liu husi karta ofisiál sira ne’ebé submete ona”dehan nia.

KEUSU mós konsidera PAM Baucau ho Sefe Suku Antigu Quelicai Abuzu Podér tanba viola lei nú. 11/2019 kona-ba Lei administrasaun Munisípiu nian tanba halo eleisaun liu husi Konsellu Konsultivu Munisipal (CCM) iha loron 9 Dezembru 2025 hodi deside Suku Uaitame ba Postu Administrativu Quelicai Antigo.

“Ne’e ami konsidera sira viola Dekretu-Lei nú. 11/2019 (Lei Administrasaun Munisípiu). tanba eleisaun tenke halao iha suku ho povu, la ós iha Munisípiu “dehan nia.

Administradór Postu Administrativu Quelicai Antigo, Sr. Francisco Matias Gusmão viola akordu diálogu entre Povu, Prezidente Autoridade no Ministériu Estatál iha 22 Janeiru 2025.

Husu Autoridade Munisipiu Baucau Ministerio Estatal katak;

  1. Husu ba Prezidente Autoridade Munisipiu Baucau, no Ministériu Estatál atu labele tuir pedidu ka ezijénsia husi grupu minoritária ne’ebé manipula ona dadus.
  2. Husu ba PAM Baucau no MAE atu reko?ese maioria povu Suku Uaitame (92%) rejeita integrasaun ba Postu Administrativu Quelicai Antigu.
  3. Husu ba PAM Baucau no MAE prevene lakon oportunidade juventude no komunidade. no garante asesu ba programa servisu govemu nian.
  4. Husu ba PAM Baucau no MAE atu garante prinsipiu demokrátiku, transparansia iha re-estrutura administrativu.

 Rekomendasaun

  1. Revoga Desizaun CCM Baucau, Husu ba Ministériu Estatál atu anula imediata votasaun integrasaun Suku Uaitame ba Postu Administrativu Quelicai Antigu (aprova 9 Dezembru 2025), tanba la reflete kondisaun jeográfika, no la respeita direitu demokrátiku povu Suku Uaitame.
  2. Ministériu Estatál: Responde imediata Pedidu Retirasaun Suku Uaitame husi administrasaun Postu Administrativu Quelicai Antigu, hodi klarifika estatuto administrativu Suku Uaitame loloos.
  3. Substituisaun Xefe Suku: Hato’o ba Ministériu Estatál atu substitui Xefe Suku Uaitame ne’eb? abandona Sede Suku no komunidade Uaitame hahù iha loron 22 Janeiru 2025 to’o ohin loron.
  4. Entrega Karimbu PA Quelicai: Husu ba Prezidente Autoridade Baucau atu entrega karimbu tuan husi PA Quelicai nian ho urjénsia ba Konsellu Suku Uaitame hodi permite kontinuidade servisu administrativu no fasilita atendimentu ba nesesidade povu.
  5. Medida Dixiplinár: Husu ba Ministériu Estatál atu foti medida rigorozu no dixiplinár ba “pesoál dala-ida tan “pesoál ne’ebé entrega karimbu foun la iha autorizasaun Prezidente Autoridade Munisipál, tanba viola prosedimentu no prinsipiu boa- govermansaun.
  6. Estabelese Ekipa Traballu: Husu ba Ministériu Est?tál atu estabelese grupu traballu hodi avalia no propoin solusaun administrativu sustentavel ba povu no Suku Uaitame.
  7. Klibur Estudante agradese ba Provedór Diretos Humanos no Justisa tanba halo ona investigasaun ba Aktu Violasaun Diretus Umanus, no hato’ o pedidu ba Komisaun Anti Korrupsaun hodi halo investiga ba “indísiu” dala-ida tan “indisiu” falsifikasaun dokumentu relatorio servisu no pagamentu ba atividade kuartu-primeiru 2025 husi dokumentu relatoriu pagamentu no serbisu atividade ba autoridade administrasaun munisipal Baucau.

Pedidu ba PM Kay Rala Xanana Gusmão.

1.Rezolve injustisa no abuzu podér husi autoridade administrasaun munisipál Baucau no Administradór postu Administrativu Quelicai Antigo.

2.Reativa imedata servisu administrativu iha Suku Uaitame. Postu Administrativu Quelicai lanba estudante no povu sofre ona kauza husi laiha atendimentu administrativu durante fulan 14.

Klibur Estudante agradese ba Primeiru-Ministru, atu fó importánsia, no halo intervensaun imediata ba problema sira ne’e hodi proteje direitu no bem-estar povu Suku Uaitame, Postu Administrativu Quelicai, Munisipiu Baucau.

Jornalista : Alberto Pires

Editor : Herminio Cardoso

By Ilima'a

Profile Loluwari Media online Loluwari media Online nudar instituisaun midia ida, ne’ebé hala’o nia atividade konaba partilla informasaun ba publiku, iha kapital Dili. Iha suku vila verde postu administrativu Vera Cruz. Loluwari.com foku partilla informasaun atual sira ne’ebé akontese kada loron iha rai laran, liliu preokupasaun publiku nian iha area remotas to’o iha nivel nasional. Loluwari media online hahu nia atividade hodi pasa informasaun iha situasaun estadu emerjensia daruak metade fulan maiu tinan 2020. Maske nune’e loluwari Media online foin mak hetan lisensa husi servisu rejistu verifikasaun emprezarial Institutu publiku SERVE, IP husi kompania LOLUWARI IRA, LDA iha loron 30 fulan junu tinan 2020, ho nia lisensa operasional 1322586. Bazeia ba lei komunikasaun social artigu 40 no 41 konaba liberdade imprensa no liberdade espresaun sidadaun hotu iha direitu atu expresa sira hanoin tuir dever no obrigasaun ne’ebé la viola ema seluk nia liberdade. Inisiativa hari’i Loluwari Media Online, tanba ejensensia konsellu imprensa nian konaba publikasaun informasaun ne’ebé fo sai ba publiku tenke tama kategoria konsellu imprensa nian, no instituisaun media sira atu publika informasaun tuir lei komunikasaun social no komunga kodegu etika jornalistika ne’e sai ukunfuan ba jornalista sira hala’o kna’ar. Instituisaun media sira nia papel partilla informasaun ba publiku liuhusi publikasaun lorloron ho meius komunikasaun social sira kompostu husi media elektronika, media imprime no media online. Ne’ebé publikasaun informasaun sira laiha intervensaun husi media nain sira ho intensaun politika no ekonomia. Loluwari Media Online nudar instituisaun media privadu ne’ebé eziste atu publika informasaun tuir padraun Konsellu Imprensa no mos asosiaun jornalsita sira hanesan Timor Leste Press Union TLPU, Asosiaun Jornalista Timor Leste ne’ebé sai matadalan ba kna’ar media sira. Loluwari media online nudar instituisaun media ho orientasaun lukrutivu hanesan media privadu ne’ebé loke kampu servisu ba an rasik iha era agora hodi redus desempregu iha rai laran. Rendementu ne’ebé loluwari hetan sei mai husi iklan husi parseiru sira hanesan governu, seitor privadu sira seluk opiniaun no meius seluk. Atu fasilita salariu ba nia membru sira ne’ebé mak emprega aan iha Loluwari Media Online. Buat seluk ne’ebé la mesiona sei kesi iha regulamentu internu kompania nian ho rigorozu. Vizaun no Misaun Vizaun • Nudar referensia ne’ebé inspira leitor sira liliu publiku nia prepetiva konaba informasaun ne’ebé adekuadu iha era global ba liberdade publiku nia atu konsumu informasaun. Misaun • Informasaun ne’ebé ho tipu edukativu nudar kontrolu sosial ba publiku. • Partilla informasaun iha teritoriu tomak kobre informasaun atual akontesementu atual iha area edukasaun saude ekonomia, agrikultura no seitor produtivus sira. • Hamri’ik ho Forma rasik atu pasa informasaun iha politika redasaun no editorial ne’ebé tuir matadalan kodegu etika jornalistiku. • Produz nutisia ne’ebé independent no livre husi presaun politika no ekonomia maibe firme publika informasaun ho balansu no diferenti. • Produtu informasaun ne’ebé kualidade Strutura redasaun Xefe Redasaun : Cesar Pires Kordendor Kobertura : Alberto Pires Sekretaria Redasaun : Fernando da Costa Redaksi: Herminio Cardoso, Fernando da Costa, Alberto Pires, Sergio da Cruz, Elio da Costa, Estevão Nunu, Diretór Kompania Loluwari Ira, LDA : Herminio Cardoso Manajer Iklan/Marketing: Hernania Febriani Soares Cardoso Finansa : Otilia Caldas IT/Web: Benigno Aquino Campos, Salis Cardoso Office : Lemorai, Vila Verde, Vera Cruz, Dili, Timor Leste. phone: 74327856 (WA/SMS) fanpage facebook : loluwari media online email : cesarpires046@gmail.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!